Avrupa Birliği dış politika yüksek temsilcisi Josep Borrell, İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif'i Brüksel'e davet etti. İran'ın bu daveti kabul edip etmeyeceği ya da ne zaman cevap vereceği henüz bilinmiyor. Amaç, Irak'ta ABD'nin İranlı General Kasım Süleymani'yi öldürmesinin ardından Ortadoğu'daki durumu "yumuşatmak".
Belçika'nın başkenti Brüksel'de NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, bugün yapılması planlanan acil toplantı için NATO konsey üyelerini çağırdı. İsrail güvenlik kabinesinin, ABD ordusunun İranlı General Kasım Süleymani'ye düzenlediği suikastın olası sonuçlarıyla ilgili olarak Pazar günü yapmayı planladığı oturum, pazartesi gününe ertelendi. Bu bilgiyi İsrailli medya paylaştı.
Toplantının, İran’ın olası intikam eylemleri karşısında İsrail'in nasıl hazırlık yapabileceği üzerinde yoğunlaşması bekleniyor. ABD'nin Bağdat'taki ölümcül saldırısından sonra İsrail, yüksek teyakkuz halinde.
Promotion
İran, Pazar günü 2015 uluslararası nükleer anlaşmasına uyma zorunluluğunu artık hissetmediğini açıkladı. Bu karar, Tahran'ın nükleer programını kısıtlama olmadan devam ettirebileceği ve uranyumu daha fazla zenginleştirmeye devam edebileceği anlamına gelebilir.
AB Komisyon üyesi Borrell, Zarif ile yaptığı telefon görüşmesinden bir gün sonra İran’a yaptığı daveti açıkladı. Telefon görüşmesinde yüksek temsilci, "gerilimin azaltılmasının, ihtiyatlı olunmasının ve daha fazla tırmanmanın önlenmesinin önemini" vurguladı.
Borrell ayrıca Zarif'e, 2015 tarihli tarihi nükleer anlaşmanın (BM Güvenlik Konseyi daimi üyeleri ve Almanya ile yapılan) korunması yönünde çağrıda bulundu. ABD Başkanı Donald Trump, bu anlaşmayı selefi Obama'nın zamanında Mayıs 2018'de tek taraflı olarak iptal etti ve İran'a yaptırımlar uyguladı. Trump ayrıca ABD'nin ambargosuna uymayan (Avrupalı) şirketleri de yaptırımla tehdit ediyor.
Geçen yıl ABD ile İran arasındaki gerilimler artarken, Tahran yönetimi Viyana uluslararası nükleer anlaşmasından kısmi çekilme üzerinde spekülasyon yapmıştı. ABD bu anlaşmayı bir buçuk yıl kadar önce tek taraflı feshetmiş ve İran’a ekonomik yaptırımlar uygulamaya başlamıştı.
Bu önlemlere rağmen İran İslam Cumhuriyeti bir süre daha anlaşmaya bağlı kaldı, Avrupalı imzacı ülkeler ise ABD misillemelerine rağmen ticaret anlaşması şartlarını yerine getirmeye çalıştı. Ancak geçen yıl Tahran, dünya güçleriyle yaptığı anlaşmanın şartlarını ihlal ederek uranyumu izin verilen sınırın üzerinde zenginleştirmeye başladı. Bu, nükleer silah yapma olasılığını artırıyor.