Polonya'da on merkez-sol ve liberal muhalefet partisi ile bazı sivil toplum kuruluşları, tartışmalı yargıç atamalarını geri almak için bir anlaşma imzaladı. Ayrıca, bununla Avrupa Birliği ile yaşanan “yıkıcı çatışmayı” sona erdirmeyi ve AB sübvansiyonlarının ödenmesini güvence altına almayı hedefliyorlar.
Avrupa Adalet Divanı yakın zamanda Polonya'yı, yargıçlar için kurulmuş disiplin mahkemesinin askıya alınması yönündeki daha önceki kararına uymadığı için günde bir milyon euro para cezasına çarptırdı. Ayrıca Brüksel, yaptırım olarak Polonya'nın tarım ve iyileştirme sübvansiyonlarını da tutuklama hakkına sahip oldu.
Polonya Başbakanı Morawiecki yakın zamanda daha az tartışmalı bir tarım bakanı atamış olsa da, hayvan refahı için sıkılaştırılan AB kurallarına (ör. kafes yasağı, biyogüvenlik) ve tarım düzenlemelerine karşı çıkmaya devam ediyor. Bu nedenle, yeni Ortak Tarım Politikası (OTP) kapsamındaki AB tarım fonlarının dağıtımında Brüksel ile Varşova arasında sorunların yaşanması bekleniyor.
İmzacı taraflar, Polonya yargı bağımsızlığını geri getirmek için on maddelik bir plan açıkladılar; bu planı “demokrasi, bağımsız seçim gözetimi ve bireysel hakların korunması için zorunlu bir koşul” olarak nitelendiriyorlar.
Öncelik olarak, anlaşma PiS hükümetinin yargı politikalarını eleştiren ve görevden alınan yargıçların görevlerinin iadesini talep ediyor. Ayrıca hükümet tarafından kurulmuş ve uluslararası ile iç kurumlar (yargıtay da dahil) tarafından hukuka aykırı kabul edilen Yüksek Mahkeme disiplin mahkemesinin kaldırılması savunuluyor.
Metin, merkezci Civic Platform (PO), liberal Modern (Nowoczesna), tarımcı Polonya Halk Partisi (PSL), Yeni Sol (Nowa Lewica), Birlikte Sol (Lewica Razem) ve merkezci Polonya 2050 (Polen 2050) dahil olmak üzere on siyasi parti tarafından imzalandı.
Bu altı büyük partiye dört küçük grup ile bazı sivil ve hukuki kuruluşlar eşlik ediyor. Son bir ankete göre, bu on parti parlamentoda toplam %40'tan fazla sandalye ve kamuoyunun neredeyse %50'sinin desteğine sahip bulunuyor.
İmzacıların görüşüne göre, muhafazakar-milliyetçi PiS çoğunluğu tarafından son zamanlarda atanan tüm yeni yargıçlar, daha önce olduğu gibi yargıçlar tarafından seçilen yargıçlarla değiştirilmelidir.