Tüm Avrupa tarımı ve gıda tedariki, Rusya’nın Ukraynaya karşı açtığı savaşın derin etkileriyle karşı karşıya. Rus bankalarına ve şirketlerine uygulanan yaptırımlar AB vatandaşları ve şirketleri tarafından da hissedilecek.
Avrupa Tarım Komitesi Başkanı Norbert Lins Pazartesi günü Brüksel’de yaptığı açıklamada, "Bunu cüzdanlarımızda hissedeceğiz ve ödemeyi avrolarımızla yapacağız ama Ukraynalılar bunu bizzat yaşayacak ve hayatlarıyla ödeyecekler" dedi.
AGRI üst düzey yetkilisi Michael Scannell, kısa bir özetle Putin’in Ukrayna’daki savaşının yalnızca şu an tarım ve bahçecilik sektörünü etkilemekle kalmayacağını, önümüzdeki yıllarda da köklü değişikliklere yol açacağını net bir şekilde ifade etti. Ona göre AB, Rus enerjisi (gaz ve petrol) ve Rus hammaddelerinin ithalatı olmadan bir tarım ve gıda endüstrisine hazırlanmalı.
Tarım Komitesi üyelerinin neredeyse tamamı, son günlerde Avrupa Komisyonu tarafından Rusya’nın devlet rejimine karşı alınan önlemleri destekledi. Aynı zamanda "bir kısmı biz de bedelini ödemek zorundayız" ifadelerini kabul ettiler.
Çarşamba günü Brüksel’de acil bir Tarım ve Gıda Bakanları toplantısı yapılacak. Bu Tarım Konseyinde Fransız dönem başkanlığı, Avrupa gıda güvenliği ve Rus enerjisi ile hammaddelerinden bağımsızlık konularını kapsamlı şekilde gündeme taşıyan "bir mektup" sunacak.
Kısa vadede Rus ve Ukrayna tahıl ihracatı duracak. Her iki ülke dünya tahıl ticaretinin yaklaşık %30’unu oluşturuyor. Şimdiye kadar Rusya ve Ukrayna’nın Karadeniz limanlarındaki yükleme ve boşaltma tesislerine zarar gelmedi. Ancak doğrulanmamış haberlere göre deniz mayınlarıyla kapatılan bu limanlar nedeniyle sigorta şirketleri artık sevkiyatları karşılamıyor.
Mevcut savaş eylemleri nedeniyle Ukrayna'da hem mevcut hasat toplanamıyor, işlenemiyor ve sevk edilemiyor, hem de yazlık tahıl ekilemez durumda. Bu yüzden önümüzdeki hasat da kaybolacak ve domuz ile kanatlı sektörleri de bundan etkilenecek.
Avrupa Komisyonu’nun ilk araştırmalarına göre, Rusya ile ticaret ciddi şekilde sarsılacak. Gaz ve petrol dışındaki "normal" ticarette ödeme işlemleri duracağı için meyve, çiçek ve bitki ihracatı ağır darbe alacak.
Ukrayna ve Rusya sadece Avrupa'nın en büyük gıda ihracatçıları değil, aynı zamanda önemli enerji (gaz ve petrol) ve tarımsal hammadde (gübre) tedarikçileri konumunda. Son aylarda çok artan alım fiyatlarının daha da yükseleceği tahmin ediliyor. Hollandalı Avrupa Parlamentosu milletvekili Bert-Jan Ruissen (SGP) Avrupa Komisyonu’ndan "en çok zarar gören sektörler için destek paketleri" hazırlamasını ve bunun için AB bütçesinden kaynak ayırmasını talep etti.
Ruissen ayrıca, Avrupa’nın tam gıda kendine yeterliliği üzerine çalışması gerektiği için çiftlikten sofraya gıda stratejisinin yeniden gözden geçirilmesini istedi. Diğer yandan, Alman Martin Häusling (Yeşiller), kendi sürdürülebilir enerji kaynaklarımız üzerinde hızla çalışılması ve (Rus) gübre ithalatı ile kullanımının azaltılması çağrısında bulundu.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen daha önce AB’nin Yeşil Mutabakat’ı hızlandırarak uygulaması gerektiğini belirtmişti. AB’nin yenilenebilir enerji yatırımları şimdiye kadar esasen çevresel bir meseleydi ancak Putin’in ilerleyişi nedeniyle bu durum askeri-stratejik bir zorunluluk haline geldi, dedi Von der Leyen.
Avrupa Parlamentosu milletvekili Peter van Dalen (ChristenUnie) ise Avrupa Birliği’nin müttefikleriyle birlikte tüm yaptırımları azami şekilde uygulaması gerektiğini düşünüyor. "Kremlin’deki savaş suçlusu en ağır cezayı hak ediyor ve Lahey’deki Uluslararası Ceza Mahkemesi ile Strazburg’daki Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önüne çıkarılmalı."