Şansölye Merkel, Fransa Cumhurbaşkanı Macron ve İngiltere Başbakanı Johnson, ABD ile İran arasındaki çatışmada İran’a itidal çağrısında bulunuyorlar. Tahran yönetimini 2015 nükleer anlaşmasına sadık kalmaya davet ediyorlar.
Avrupa hükümet liderleri, gerilimin azaltılmasının gerekliliğini vurguluyorlar. Ayrıca çatışmadaki diğer ülkeleri “azami itidal ve sorumluluk” göstermeye çağırıyorlar ve “Irak’ın egemenliği ve güvenliği”nin korunması gerektiği konusunda hemfikirler.
Dışişleri bakanları, artan ABD-İran gerilimi üzerine Avrupa’nın yanıtını görüşmek üzere Cuma günü ek bir toplantı için Brüksel’de toplanacaklar. AB Dışişleri Komiseri Borell, bu toplantıdan önce İran Dışişleri Bakanı ile görüşmeyi umuyor.
Aslında AB ülkeleri; zayıflatılmış ve çözülen İran nükleer anlaşmasını hala bir şekilde ayakta tutmaya çalışacaklar mı, yoksa ABD’nin anlaşmadan daha önce çekildiğini ve İran’ın artık buna uymayacağını kabullenip kabullenmeyecekleri arasında seçim yapmak zorunda kalıyorlar.
Pazar günü Irak parlamentosunun bir kısmı, ABD liderliğinde oluşturulan IŞİD karşıtı koalisyona ait tüm yabancı askerlerin ülkeden çıkarılması yönünde oy kullandı. Kürt ve Sünni milletvekilleri bu oturumu boykot etti. İran ise uluslararası nükleer anlaşmaya artık bağlı kalmayacağını açıkladı. 28 AB üye ülkesi bu gelişmeden büyük endişe duyuyor. Bu karar, İran’ın nükleer programını herhangi bir kısıtlama olmadan sürdüreceği anlamına gelebilir.
Irak’ın kuzeyindeki Hollanda eğitim misyonu de zaten durduruldu. Savunma Bakanlığı Pazar günü Erbil’de yaklaşık kırk denizci askerinin bu hafta tekrar göreve başlayacağı bilgisini vermişti. Ancak IŞİD’e karşı uluslararası koalisyonun komutanı, Savunma Bakanlığı sözcüsüne göre Kürtlerin bulunduğu Kuzey Irak’taki faaliyetleri de askıya almaya karar verdi.
Bağdat’taki eğitim misyonu daha önce durdurulmuştu. Burada üç ile on iki Hollandalı komandodan oluşan bir grup Irak özel kuvvetlerini eğitip danışmanlık yapıyordu. Sözcünün belirttiğine göre Hollandalı askerlerin geri çekilmesiyle ilgili henüz bir plan yok.
Arap dünyasında da İran’ın Amerikan askeri komutanına yönelik saldırıyı ABD üslerine ve çıkarlarına karşı misillemeyle yanıtlaması ihtimali dikkatle izleniyor. Ayrıca Irak, Suriye ve Sünni Körfez bölgesinde İranlı Şii etkisinin daha da genişlemesinden duyulan korku da mevcut. Arap ülkeleri, ABD’nin İranlı yönetimi Amerikan-İsrail «dost listesi»ne eklemesini önlemek amacıyla Amerikan saldırısına yönelik tepkilerinde temkinli davranmaya çalışıyorlar.