Avrupa Komisyonu’nda pahalı gübreye ilişkin bir duyuru üzerinde son düzenlemeler yapılıyor. Sızdırılan taslak versiyonlara göre, Brüksel yeni bir AB gübre sübvansiyonu veya kapsamlı bir eylem planı ortaya koymuyor. Ancak AB ülkelerine mevcut sübvansiyon fonlarını gübre için kullanma imkanı daha da artırılıyor.
Bu açıklamanın Çarşamba günü yayımlanması planlanıyor. Brüksel’in bu açıklaması birçok AB ülkesi için hayal kırıklığı olabilir. Örneğin İspanya ve Fransa gerçek bir gübre politikası talep etmişti. Tarım Komiseri Janusz Wojciechowski birkaç hafta önce Yara ve Borealis gibi Avrupa gübre üreticileriyle bu konuda görüşmeler yaptı.
Avrupa tarım örgütleri uzun süredir (yani ABD ve Rusya menşeli) gübre için AB ithalat vergilerinin kaldırılmasını talep ediyor. Bu ülkeler (pahalı gaz olmadan) gübreyi daha ucuza üretebiliyorlar. Ancak Avrupa gübre üreticileri buna karşı çıkıyor. Rekabet durumları zaten parlak değil ve gübre pazarı giderek büyük Çinli ve Rus kimya şirketlerinin eline geçiyor.
Şu an Brüksel’in bu Avrupa şirketlerinin taleplerini dikkate alacağı ve 2023’te ithalat vergilerini koruyacağı görülüyor. Durum kötüleşirse, bu ileride değiştirilebilir. Aynı durum (şu an reddedilen) Almanya’nın finansman önerisi için de geçerli. Almanya, gübre alımı için ‘yeni’ AB fonu isteyip bunu kısmen AB çapında bir gübre vergisiyle finanse etmeyi teklif etti.
Brüksel, AB ülkelerinin enerji acil durum planlarında gübre üreten fabrikaları kapsayan istisnalar konmasını istiyor. Bu tesislerin indirimlerden veya kısıtlamalardan muaf tutulması gerekiyor.
Sızdırılan taslak duyuruda ayrıca Avrupa Komisyonu’nun, sekiz yıl içinde gübre kullanımının yaklaşık yüzde yirmi azaltılması hedeflenen Çiftlikten Çatala (Farm to Fork) stratejisinden vazgeçmediği belirtiliyor. Komisyon daha fazla ‘doğal gübre’ kullanımını teşvik etmek istiyor ancak bunun daha düşük ürün verimi ve küçük hasatlarla sonuçlanabileceği uyarısında bulunuyor.
Henüz bu gübre planından hangi AB Komiseri’nin sorumlu olduğu net değil. Daha önce Tarım Komiseri Wojciechowski kapsamlı şekilde ilgilenmişti ancak meslektaşları Timmermans (İklim), Sinkevicius (Çevre) ve Kyriakides (Sağlık) da sürece dahil.