Avrupa Komisyonu, Hollanda'daki vergi anlaşmaları üzerine daha önce başlattığı derinlemesine soruşturmayı mobilya devi IKEA ile genişletiyor. Ne kadar bir meblağdan bahsedildiği bilinmiyor. Avrupa Parlamentosu'ndaki Yeşiller tarafından IKEA'nın vergi kaçırması üzerine yapılan önceki bir araştırmada 2009-2014 yılları arasında yaklaşık bir milyar euro tutarında bir rakam belirtilmişti.
Asıl soruşturma 2017'de başladı ve fikri mülkiyet haklarıyla ilgili bir yapı etrafında dönüyor; bu yapı sayesinde IKEA'nın bir yan kuruluşu Hollanda'daki diğer şirketlere kıyasla daha az vergi ödemek zorunda kalıyordu. Bu Hollanda-IKEA anlaşması, Hollanda Vergi Dairesi aracılığıyla büyük çok uluslu şirketlere avantajlı bir yerleşim yeri sunulan dönemden kalmadır. 'Vergi kararnameleri' sayesinde bu firmalar kendi ülkelerinde milyonlarca euro daha az vergi öderken, Hollanda'da sadece küçük bir kısmını ödemek zorunda kalıyordu.
Bu nedenle IKEA ve FIAT gibi büyük şirketlerin yanı sıra Rolling Stones ve Bono gibi isimler hukuki olarak merkezlerini Hollanda'ya taşıdılar. Pek çok durumda bu, Amsterdam Zuidas'taki bir yönetim ofisi veya posta kutusu şirketine kayıtlıydı ve bu nedenle Hollanda birçok kişi tarafından 'vergi cenneti' olarak nitelendirildi.
Şu anda Hollanda bu kötü imajdan kurtulmaya çalışıyor, ancak uluslararası görüşmelerde hâlâ eleştiriliyor. Geçen ayın sonunda da Hollanda, diğer AB ülkelerinin devasa bir korona toparlanma fonu için yüzlerce milyar euro toplama planına karşı AB düzeyinde itiraz etti. Bu fon sayesinde şirketler ekonomik zararlarının bir kısmını tazmin ettirebilecekler.
Hollandalı Başbakan Rutte ve Maliye Bakanı Hoekstra, geçen haftalarda diğer AB liderlerinden, tasarruflu olan bu Hollandalıların zayıf AB ülkelerinin toparlanmasına katkıda bulunmak istemediği suçlamasıyla karşılaştılar. Oysa onlar, yıllarca söz konusu ülkelerden yüz milyonlarca euro vergi gelirini Hollanda hazine hesabına 'yönlendirmişlerdi'.
AB-27 ülkeleri arasında Fransa, Polonya ve Danimarka, vergi cennetlerinde bulunan şirketlerin korona kurtarma operasyonlarından yararlanmasını engellemeyi önerdi. İtalya da yakında onlara katılacak. Böylece bu tür şirketlere Hollanda'daki vergi düzenlemelerini iptal etmeleri yönünde baskı yapılacak.
Araştırmacılar, İtalya'nın yıllık vergi cennetleri nedeniyle kaybettiği gelirlerin %84'ten fazlasının diğer Avrupa ülkelerine aktığını, en üstte Lüksemburg, İrlanda ve Hollanda'nın yer aldığını keşfettiler. Avrupa Komisyonu, tek tek AB ülkelerinin, ülkelerinde bulunan şirketlerin ('posta kutusu merkezler') vergi cennetlerinde yer almaları halinde korona yardımını almalarını engelleyebileceğini doğruladı.
Fransa Maliye Bakanı Bruno Le Maire geçen hafta vergi cennetlerinde kayıtlı şirketlerin Fransa'nın kurtarma paketinden yararlanamayacağını söyledi. Le Maire, France Info radyosuna verdiği demeçte, "Bir şirket vergi merkezini veya yan kuruluşlarını bir vergi cennetinde tutuyorsa, devlet desteği alamayacağını büyük bir kararlılıkla belirtmek isterim" dedi.