27 AB ülkesinin yeni Avrupa Ortak Tarım Politikası (OTP) ile nasıl başa çıktıkları arasında büyük farklılıklar var. Tarım Komiseri Janusz Wojciechowski'nin ilk değerlendirmesine göre, üye ülkeler ulusal stratejik planlarında (USP'ler) çok farklı yaklaşımlar benimsiyor.
Toplamda, çiftçilere çeşitli doğa koruma şekilleri için sübvansiyon sağlamak amacıyla 250 farklı çevresel programı bir araya getirmişler.
İlk genel bakış, şimdiye kadar Avrupa Komisyonu tarafından değerlendirilen 19 ulusal plana dayanıyor. Diğer planlar gelmiş olsa da henüz incelenmedi. Genel bakışta, ülkeler isim isim belirtilmediği için Hollanda durumu ile diğer ülkelerin durumu tam anlamıyla karşılaştırılamıyor.
Üstelik Wojciechowski, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaşı nedeniyle sunulan planların çoğunun altüst olabileceğini söyledi. 2023-2027 OTP'nin birçok bölümü yeniden değerlendirilecek, ancak Yeşil Mutabakat ve Tarladan Sofraya politikaları zayıflatılmayacak veya değiştirilmeyecek.
İlk envanterden çıkarılan sonuç, artık tek bir ‘ortak’ Avrupa tarım politikasından bahsetmenin mümkün olmadığı, bunun yerine aynı hedefe ulaşmaya çalışan ama farklı yollarla uygulanan ulusal planlar olduğu yönünde.
Kırsal kalkınmaya çoğu ülke tarafından ya hiç ya da çok az kaynak ayrılıyor; Wojciechowski'ye göre bu konuda ek kaynakların mevcut kohezyon fonlarından sağlanması gerekecek.
Komiser Wojciechowski, “Şimdiden kağıt üzerinde çok şey var” diyerek iyimserliğini dile getirdi ama gizli bir şekilde eleştiride bulunarak “halen geliştirilecek çok alan var” ve “birçok ülke henüz somut sayılar ve veriler sunmadı” dedi.
Ayrıca, genç çiftçilerin teşvikine çok az önem verilmesini üzücü buldu. Hayvan refahı ve kafeslerin aşamalı olarak kaldırılması gibi konulara da yeterince dikkat edilmemesi onu rahatsız etti. Bu konulara değerlendirme mektuplarında (observation letters) ay sonu değineceğini belirtti.
Tarım ve Orman Komiseri ayrıca, çevre ve doğa korumaya bugüne kadar az önem verildiğini, çoğu ülkenin bu alanda geri kaldığını söyledi. Daha fazla organik tarıma geçişte başlangıç noktalarının ülkeden ülkeye oldukça farklı olduğunu kabul etti ve bunun dikkate alınacağını belirtti. Böyle esnek bir değerlendirmeyi daha önce Hollanda için gündeme getirmişti.
Bazı ülkeler bu duruma tekrar itiraz ettiyse de, Wojciechowski tüm ulusal değerlendirme mektuplarını halka açmayı planlıyor, böylece tüm AB ülkelerindeki çiftçiler OTP'nin diğer AB ülkelerinde nasıl uygulandığını kendileri görebilecek.
Özellikle Orta Avrupa’dan Visegrad ülkeleri hala karşı çıkıyor: Avrupa Komisyonu'nun bazı bölümlerde yasal sınırları aştığını düşünüyorlar. Ayrıca Brüksel’in kendi ‘ulusal’ planlarına karışmaması gerektiğini savunuyorlar.
Birçok ülke aslında bu görüşe bir parça katılıyor ancak çatışmaya girmek istemiyor. Wojciechowski, karşı çıkanların AB sübvansiyonlarını kaçırma riski olduğunu belirtti.