Döneminin son yılında hasat zamanı gelirken, Avrupa Komisyonu sadece yıldız oyuncularından birini kaybetmekle kalmıyor, aynı zamanda Timmermans’ın portföyündeki kritik Yeşil Mutabakat miraslarına karşı artan bir direnç de ortaya çıkıyor.
Timmermans’ın PvdA/GroenLinks’in başı olacağı belli olunca, Brüksel’de onu kimin takip edeceği hakkında yoğun spekülasyonlar başladı. Bu arada: Acaba gerçekten de sadece bu bir yıllık süre için bir halef seçilmeli mi?
Gelecek yıl "Siz sürdürülebilir olacaksınız" dogmasını kim savunacak?: sadece geçici olarak işi yürüten bir vekil mi? Timmermans’ın iklim dosyalarını 2024-2029 dönemindeki AB süreci için kim sağlamlaştıracak? Kurallar gereği Hollanda yeni bir aday komisyon üyesi sunmalı. Ancak Hollanda hükümeti, VVD Başbakanı Mark Rutte’nin istifasından sonra azınlıkta ve bu tür atamalar siyasi açıdan oldukça hassas.
Brüksel’deki mekanizma, Timmermans’ın işinin neredeyse tamamlandığını düşünebilir ve kalan kısmın Timmermans’ın mevcut yardımcısı, dosya uzmanı Diederik Samsom tarafından yürütülmesini uygun görebilir. Gerekirse kalan işler Avrupa seçimlerinden (Haziran 2024) sonra halledilebilir veya mevcut komisyonerlerden biri “İklim” işini bir yıl daha üstlenebilir.
Ayrıca önümüzdeki bir buçuk yıl boyunca tarım ve çevre konularının gerçek anlamda büyük mesele olmaması da hesaba katılacaktır. Belki Avrupa çiftçileri için üzücü ama AB önümüzdeki yıl, özellikle jeopolitik sahnede, bir dizi başka kritik zorlukla karşı karşıya kalacak.
ABD ve Çin ile ticari ilişkiler, Brexit’in sonuçları, Rusya’nın Ukrayna savaşı, glifosat yasağı en azından bu konular kadar önemli. Doğrusu Brüksel’de tarım lobisi, Timmermans’ın erken ayrılışının "ertelemeden vazgeçişe" yol açmasını ummaya başladı. Timmermans dosyalarının kalan kısmıyla ilgili görüşler hala büyük ölçüde bölünmüş durumda.
Örneğin, Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanları tarımdaki kimyasal madde kullanımının yarı yarıya azaltılmasını henüz onaylamadı. Bakanlar ve Parlamento, neredeyse tamamen tasfiye edilmiş bir Doğa Restorasyon Yasası üzerinde henüz mutabakata varmadı. Toprak suyundaki azot kirliliği konusunda da karar alınması gerekiyor. Ayrıca glifosat kullanımının gevşetilmesi ve GDO tekniklerinin genişletilmesi planlanıyor.
Bu senaryoda (= hala yapılacak çok iş var) Komisyon Başkanı Von der Leyen kalan İklim dosyasını kendi elinde tutabilir ve tehdit eden bir eksi durumu artıya çevirebilir. Brüksel koridorlarında Von der Leyen’in Avrupa seçimlerinden sonra yeniden atanmak istediği fısıldanıyor. Ancak özellikle muhafazakar Alman Hristiyan Demokratlar bundan memnun değil. Onlara göre Von der Leyen Timmermans’a fazla dostane ve çok yeşil bir profil çiziyor.
Birçok Orta Avrupa Hristiyan Demokrat partisi (ve EPP grup lideri Weber bile !) AB’nin daha sağcı bir rota izlemesini, "ekonomi + bugün"e daha fazla odaklanmasını ve "Yeşil Mutabakat + yarın" konularını daha az vurgulamasını istiyor.
Von der Leyen için Timmermans’ın son adımlarını başarıyla tamamlamak ve güvence altına almak sadece hoş bir diplomatik-yonetsel sonuç olmakla kalmaz; aynı zamanda kişisel bir kampanya stratejisi de olabilir.