Tarım Bakanı Henk Staghouwer, AB'de doğal gübreden yapı malzemeleri üreten çevre dostu yeni bir yapay gübre endüstrisinin geliştirilmesi için öncülük yaptı. Birçok AB ülkesi buna olumlu yanıt verirken, Avrupa Komisyonu da kısa sürede bunun nasıl mümkün kılınacağını araştıracak.
Hollanda, kimyasal gübre kullanımı veya sulak gübrenin arazilere yayılmasına alternatif olarak hayvan gübresinin doğal gübreye dönüştürülmesini savunuyor. Hayvan dışkısı ve biyolojik atıklar, endüstriyel ölçekte yeni ve kuru serpilebilir bir yapay gübre türü olan granül veya toz haline getirilerek işlenecek, bu sayede daha az kimyasal gübre kullanılması gerekecek.
AB ayrıca daha fazla ‘kendi kendine yeterli’ hale gelecek ve pahalı Rus gübresine olan ithalat bağımlılığı azalacak. Böylece tarım ürünlerinin üretimi, gübre çok pahalı olduğunda veya mevcut olmadığında bile sürdürülebilir. Bu çözüm, bir parselde azot kullanımının artmasına yol açmıyor.
Hollandalı bakan, AB Tarım Konseyinde bu tür bir yan akışın geliştirilmesiyle yeni bir tarımsal gelir modeli oluşturulabileceğine dikkat çekti. Hayvan gübresinin yerel olarak daha iyi kullanılması sadece çevreye fayda sağlamıyor, aynı zamanda hayvancılar ve tarla ürünleri yetiştiren çiftçiler için ekonomik avantajları artırıyor.
Staghouwer, bakanlar toplantısı sonrası Brüksel’de Hollandalı basına verdiği demeçte, “Bugün büyük bir adım attık. Yıllardır araştırmalar ve deneme projeleri yapıyoruz ve şimdi gerçekleşecek gibi görünüyor. Tüm AB ülkeleri gübre konusunda daha az bağımlı olmamız gerektiğinin farkında” dedi.
Staghouwer’a göre, Ukrayna’daki Rusya savaşı, Avrupa tarımının başta Rusya, Beyaz Rusya ve Ukrayna olmak üzere doğalgaz, kritik hammaddeler ve gübre ithalatına yoğun bağımlılığını ortaya koydu.
Ancak yabancı gübrenin giderek pahalılaşması, maliyet açısından yenilikçi yatırımlar yapmayı daha cazip hale getiriyor. Hollanda’nın önerisi, tarım sektörünün sürdürülebilir gelişimini artırmak üzere kimyasal ve yapay gübre kullanımını azaltmayı hedefleyen Çiftlikten Çatala stratejisiyle de uyumlu.
Bu tür yeni sanayi dallarına yapılan yatırımlar yüksek olup genellikle 10 yıl veya daha uzun bir yatırım geri dönüş süresine sahip. Sektörü yatırım yapmaya teşvik etmek için mevcut kurallardan sapmanın üreticilerin yatırımını geri kazanmasına olanak tanıyacak kadar uzun olması gerektiğini Staghouwer savundu.
Hollanda, doğal yapay gübreye yönelik yeni bir sanayi düşüncesini geçen yılın sonunda Tarım Konseyinde gündeme getirmiş, gerekçesi ise Avrupa kurallarının geri kazanılan hammaddelerin yeniden kullanımını desteklemesi oldu. Ancak bunun için Nitrat Direktifi'nde bir sapma gerek.
Brüksel'deki Nitrat Komitesinde bu genellikle zorlu bir konu, fakat Hollanda ve giderek artan sayıda AB üye devleti, ‘değişen koşullar’ olduğunu düşünüyor. Staghouwer, Avrupa Komisyonunun bunu orta vadede (5-8 yıl) mümkün kılması gerektiğini belirtiyor.
Acil durum ve kısa vadeli çözüme ihtiyaç nedeniyle, Hollanda AB’den bazı kurallardan şimdi sapma izni talep ediyor; geri kazanılan besin maddeleriyle üretilen yeni gübreler ise azot hassas bölgelerdeki mevcut Avrupa minimum kriterleri olan ReNure kriterlerine uygun kalacak.