27 AB ülkesinin devlet ve hükümet başkanları, Avrupa Birliği’nin yüksek enerji fiyatlarına karşı ne yapabileceği konusunda henüz uzlaşı sağlayamadı. Bu, Brüksel’de yaptıkları zirvenin ardından ortaya çıktı; burada yaklaşık beş saat enerji fiyatlarındaki zirve üzerine konuştular.
Hükümet liderleri, Avrupa Komisyonu’ndan fiyat artışlarının muhtemel nedenleri ve ortak alım olanakları üzerine birkaç araştırma başlatmasını talep etti. Önümüzdeki Salı günü Avrupa enerji bakanları da enerji fiyatlarındaki zirve konusunu ele alacak. Hükümet liderleri bu konuyu Aralık ayında yapılacak zirvede tekrar görüşecek.
Hükümet liderleri, Avrupa Komisyonu ile Avrupa finansal denetleyicisi ESMA’dan gaz ve elektrik piyasalarının işleyişini ve CO2 emisyon izinleri ticaretini kapsamlı şekilde incelemelerini istedi. "Ardından Komisyon, belirli ticari davranışların ek düzenleyici tedbir gerektirip gerekmediğini değerlendirmelidir" denildi.
Alınabilecek önlemler yenilenebilir enerjiye geçişin pahasına olmamalı, diye belirtti Alman Şansölyesi Angela Merkel.
Kısa vadede, AB ülkeleri aileler ve işletmeler için enerji faturalarını hafifletmek amacıyla geçici vergi indirimleri gibi en iyi önlemleri kendilerinin alabileceğinde herkes hemfikirdi. Uzun vadede ise görüş ayrılıkları mevcut.
Almanya gibi ülkeler iyi işleyen bir piyasa yapısına vurgu yaparken, İspanya ise doğalgaz fiyatlarını kontrol altında tutmak için Avrupa düzeyinde yapısal tedbirler alınmasından yana. Bu kapsamda ortak alım veya ortak stoklar düşünülüyor.
Çekya Başbakanı Andrej Babis ve Macaristan Başbakanı Viktor Orban, CO2 izinleri konusunda bir tavır ortaya koydu. Çekya ve Polonya gibi ülkeler kömürle çalıştırdıkları elektrik santrallerini açık tutmak istiyor ve fiyat spekülasyonu ile artan CO2 fiyatlarını enerji fiyatlarındaki artıştan sorumlu tutuyor. Komisyona göre CO2 ticareti fiyat artışlarının sadece beşte birinden sorumlu.
Macaristan Başbakanı Viktor Orban, "Bu akılsız plan geri çekilmezse fiyat her gün artacak" dedi. "Bu yüzden emisyon ticaretini durdurmalı ya da askıya almalıyız. Gerçeklere dönmeliyiz." Avrupa Komisyonu ise bunu reddediyor. Onlar için Yeşil Mutabakat sorun değil, çözümün parçası.
Başkan Yardımcısı Frans Timmermans bu hafta başında, kirletici izin ticaretinin enerji fiyatlarındaki artışın çok küçük bir kısmının sebebi olduğunu söylemişti. Yalnızca devlet ve hükümet liderleri değil, gelecek hafta AB Enerji Bakanları da konuyla ilgilenecek.