Bu çağrı, Avusturya FPÖ'nün seçim zaferi ve İtalya, Fransa, Hollanda ve Almanya gibi ülkelerde benzer partilerin baskın desteğiyle ortaya çıkan aşırı sağcı göçmen karşıtı partilerin yükselişi ortasında yapıldı.
Bu çağrı Hollanda ve Avusturya tarafından hazırlandı ve Fransa, İtalya, Almanya, Çekya, Danimarka, Yunanistan, Finlandiya ve Hırvatistan gibi ülkeler tarafından destekleniyor.
Schengen bölgesine bağlı 14 AB üye devleti ile AB dışında yer alan Norveç, İsviçre ve Lihtenştayn, göçmenlerin ülkelerine geri gönderilmesini hızlandıran yeni yasalar önerilmesi için Avrupa Komisyonu'na çağrıda bulundu. Talep, bu hafta ilk defa kapalı kapılar ardında, gayri resmi olarak (“öğle yemeği sırasında”) görüşülecek.
Bahsi geçen ülkeler mevcut kuralların yargıçlar tarafından yorumlanmaya çok açık olduğunu ve bu durumun sınır dışı işlemlerinde gecikmelere yol açtığını düşünüyor. İmzacılar, Brüksel'in geri dönüş için net yükümlülükler getirmesini ve hukuki engellemelere daha az alan tanımasını istiyorlar. Bu ancak AB ülkeleri ve Avrupa Parlamentosu'nun onayıyla mümkün olabilir.
Geçici mültecilerin geri gönderilme politikasına ilişkin tartışmalar yıllardır AB içinde siyasi tartışmaları etkiliyor. Yunanistan ve İtalya gibi ülkeler, göçmenlerin Akdeniz üzerinden giriş yapması nedeniyle ağır etkileniyor. Bu ülkeler uzun zamandır mültecilerin kabulünün adil bir şekilde dağıtılması (“yayılma”) çağrısında bulunuyor.
Sıkılaştırılmış geri dönüş politikasının savunucularına göre, bu sadece bu ülkelerdeki baskıyı azaltmakla kalmayacak, aynı zamanda Avrupa'ya yasa dışı yollardan gelmeye çalışan gelecekteki göçmenlere de caydırıcı olacak. Hollanda’daki yeni sağ koalisyon, göçmen kabulü konusundaki AB kurallarından çıkmak istediklerini belirtiyor.
Eurostat verilerine göre, 2023 yılında 484.160 AB dışı vatandaş AB’yi terk etme emri aldı ve bunların 91.465’i (%18,9) gerçekten geri döndü. Öne sürülen tespitlerden biri, geri gönderilmeyen reddedilmiş göçmenlerin bir güvenlik riski oluşturduğu; bu konu 2018’den beri tartışma konusu ancak henüz resmi olarak kabul edilmedi.
Bu daha sert göç yaklaşımı, özellikle Almanya'da göç akışları ve beraberindeki siyasi baskılar konusundaki endişelerden kaynaklanıyor; Almanya kısa süre önce geçici sınır kontrolleri getirme kararı aldı. Avusturya, Macaristan ve Slovakya gibi diğer ülkeler, Schengen Anlaşmalarına rağmen uzun zamandır rastgele sınır kontrolleri uyguluyor.
Güçlendirilmiş kurallar çağrısı, birkaç hafta içinde gerçekleştirilecek kritik bir AB zirvesi öncesinde geliyor. Bu zirvede, göç dosyalarının yönetimi ve göçmenlerin kimlik tespiti sürecine zorunlu katılım gibi öneriler ele alınacak.