Yeni Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen Çarşamba günü Londra’ya, Birleşik Krallık Başbakanı Boris Johnson ile ilk resmi görüşmesi için gidiyor. İkili görüşmenin tartışmasız başlıca konusu, gelecekteki Avrupa-Birleşik Krallık ticari ilişkilerine dair müzakereler olacak.
Aralık ayında büyük bir seçim zaferi kazanan Johnson hükümeti, 31 Ocak’ta Birleşik Krallık’ın Avrupa Birliği’nden ayrılmasına sorunsuz bir şekilde ilerliyor. Britanyalılar bu tarihte AB’den ayrılacak ve yıl sonuna kadar sürecek geçiş döneminde pratikte hiçbir şey değişmeyecek. Ancak bu 11 aylık sürede, ticaret alanı da dahil gelecekteki ilişkiye dair bir anlaşma sağlanması gerekiyor.
Uzmanlar bunun gerçekleşmesinin son derece düşük olduğunu düşünüyor. AB genellikle bu tür anlaşmaları yıllar içinde sonuçlandırıyor. Johnson’ın uzatmak istemediği bu sürede, gelecekteki (ticari) ilişkiye dair bir uzlaşı sağlanması zorunlu. Von der Leyen Aralık başında bu zaman diliminde anlaşma yapmanın “çok zorlu” olduğunu söylemişti. Başarılı olunamazsa, kaotik bir Brexit tehlikesi doğabilir.
Sorunun temelinde, gerekli özenli müzakere süreci yatıyor: AB ülkeleri, Britanyalılarla yapılacak yeni ticaret anlaşmasında mevcut ticaret anlaşmalarını esas alacak. Geri kalan 27 AB ülkesi, Britanya’nın ayrılmasıyla durumlarının kötüleşmesini istemiyor. Britanyalılar ise mevcut AB anlaşmalarından kurtulmak istiyor; ne kadar çok farklılık isterlerse, tartışılacak konu da o kadar fazla olacaktır.
Buna ek olarak, AB (hem memurlar hem politikacılar) son birkaç on yılda AB ülkeleri arasındaki fikir ayrılıklarını “uyumlu hale getirme” ve “ortak bir zemin bulma” konusunda önemli deneyimler kazandı. Oysa şimdi Britanya ile müzakerelerde tartışılan, Britanyalıların ne kadar saptırma yapabileceği olacak.
Şu an görünen o ki, yeni bir AB-Birleşik Krallık balıkçılık anlaşması büyük bir engel olabilir. Britanyalı balıkçılar kesinlikle “yabancı gemilerden (= rakiplerinden) kendi balık alanlarını” temizlemek isterken, Hollandalı, Alman ve Danimarkalı balıkçı filoları bu gemiler olmadan yapamıyor.
Johnson, anlaşmanın 2020 sonundan önce imzalanmasını istiyor. Başarısız olunursa, kaotik bir Brexit tehlikesi kapıda. Müzakereler zor olacak. Birçok AB hükümet lideri kırmızı çizgilerini belirledi. Avrupa Parlamentosundaki en büyük grubun başkanı Hrıstiyan Demokrat Manfred Weber, "Ürünlerinizle iç pazarımıza erişmek istiyorsanız, standartlarımıza ve kurallarımıza saygı göstermek zorundasınız" dedi.