Avrupa Komisyonu, AB ülkelerinin brüt milli gelirlerinin yüzde 1,1'den yüzde 1,26'ya çıkarılarak katkı paylarını artırmasını istiyor. Bu sayede yaklaşık 1,8 trilyon euroyu aşan bir bütçe finanse edilecek. Teklife göre, özellikle büyük şirketlere yönelik yeni Avrupa vergileri de getirilecek. Bu gelirler ulusal katkıları kısmen tamamlayacak.
Ek bütçenin önemli bir kısmı savunma ve güvenlik için ayrılacak. Komisyon, artan jeopolitik Rus tehdidine dikkat çekerek, AB'nin askeri alanda daha öz yeterli hale gelmesini istiyor. Bütçede ilk kez yapısal savunma harcamalarına yer veriliyor; ortak askeri malzeme alımı ve silah endüstrisine destek gibi.
Ayrıca ekonomik yenilik ve stratejik yatırımlar için ekstra kaynak sağlanacak. Komisyon, basitleştirilmiş finansman yollarıyla sanayi alanındaki zorluklara daha hızlı yanıt vermeyi hedefliyor. Mevcut AB fonları daha büyük "ulusal paketler" halinde birleştirilerek, AB ülkelerine paranın kullanımını kendilerinin belirlemesi için daha fazla özgürlük verilecek. Eleştirmenler, bunun ortak Avrupa politikalarının zayıflamasına yol açan bir yeniden ulusallaşma olduğunu savunuyor.
Bunlara karşılık tarım bütçesinde büyük ölçüde kısıntı yapılacak. Avrupa Komisyonu, büyük tarımsal işletmelere verilen sübvansiyonlarda onlarca milyar euro kesinti öneriyor. Bununla birlikte, toplam AB harcamalarında tarımın payı tarihte hiç olmadığı kadar küçülecek. Küçük çiftlikler için gelir desteği ve genç çiftçilere yönelik fonda ise önemli miktarda "çiftçi desteği" kalmaya devam edecek.
Çiftçi örgütleri kesintilere öfkeyle tepki veriyor. Birçok ülkede protesto eylemleri planlanıyor. Teklifi doğrudan gelirlerine tehdit olarak görüyorlar ve sürdürülebilirlik ile gıda üretim maliyetlerindeki artışa dikkat çekiyorlar. Kaynaklardan birine göre Fransa’da ulusal gösterilere yönelik görüşmeler bile başladı.
Avrupa Parlamentosu’nda da muhalefet artıyor. Birkaç grup teklifi bu haliyle kabul etmeyeceklerini açıkladı. Stratejik önceliklerle geleneksel Avrupa kilit sektörleri arasında dengeden yoksunluğu eleştiriyorlar. Özellikle tarım ve bölgesel fonların yeniden dağıtılması, güney ve doğu AB ülkelerinde dirençle karşılanıyor.
Önümüzdeki aylar içinde AB ülkeleri teklif üzerinde müzakerelere başlayacak. Aynı zamanda Avrupa Parlamentosu içindeki farklı gruplar arasında görüşmeler sürüyor. Her iki taraf anlaşmaya varmadan çok yıllı bütçe kabul edilemeyecek. Bu sürecin aylar süreceği ve kesinlikle değişikliklere yol açacağı öngörülüyor.