20 Şubat'taki özel AB zirvesi öncesinde Brüksel'de, Avrupa Parlamentosu, AB liderlerine çok yıllı bütçenin en azından hangi şartları sağlaması gerektiğini net bir şekilde iletti. Kesinlikle yeni gelir kaynakları açılmalı. Gerekirse Strasbourg, liderlerin bütçe planlarına hayır oyu kullanmakla tehdit ediyor.
AB Başkanı Michel, gelir ve harcama konusundaki büyük anlaşmazlıkların 2021'den itibaren AB mekanizmasının işlemesini durdurma riski taşıması nedeniyle başbakanlar ve devlet başkanlarını olağanüstü bir zirve için Brüksel'e çağırdı.
Zirvenin bir, iki veya üç gün süreceği henüz net değil. AB Başkanı Michel, her durumda AB liderleri arasında oybirliği sağlanması gerektiğini belirtti. Oysa liderler hâlâ ortak bir noktada buluşabilmiş değil. Avusturya herhangi bir artışa karşı oy kullanmakla tehdit etmiş durumda.
Avrupa Parlamentosu, mali çerçeve konusundaki tutumunu Kasım 2018'de belirlemişti. Bu genel olarak AB'de ne yapmak istediğimizin netleştirilmesini, görevler ve politikaların belirleyici olmasını, harcamaların ise bunun bir sonucu olarak şekillenmesini öngörüyor. Bu yaklaşım Avrupa Komisyonu tarafından da büyük ölçüde destekleniyor. Brüksel ve Strasbourg'da yalnızca para üzerine konuşan başbakanlar ve bakanlar sık sık eleştiriliyor.
Örnek olarak, devlet başkanlarının acilen 10.000 ek gümrük ve polis memurunun Avrupa sınırlarına yerleştirilmesi çağrısı yapması ve ardından maliye bakanlarının bu iş için bütçe ayırmaması gösteriliyor. Aynı durum iklim politikası için de geçerli: herkes hızlı bir şekilde harekete geçilmesi gerektiğini düşünüyor fakat tutumlu AB ülkeleri bunun için yeterince para ayırmak istemiyor.
Avrupa Parlamentosu üyeleri bugün, 2021-2027 dönemi için iddialı çok yıllı mali çerçeve (MFK) talebinde yeniden bulunacak. Bu bütçe, sadece mevcut tüm görev ve çalışmalar için değil, aynı zamanda iklim eylemi, araştırma, dijitalleşme, genç istihdamına destek ve KOBİ'ler gibi önemli yeni alanlar için de yeterli kaynak sağlamalı. Aynı zamanda kırsal topluluklar, çiftçiler ve daha fakir bölgeler için mevcut AB sübvansiyonlarının da korunması gerekiyor.
Avrupa Parlamentosu'nun taleplerinin temelinde çok yıllı bütçede mutlaka "yeni gelirler" olması gerektiği var. Bir süredir plastik şişeler için bir AB depozito sistemi getirilmesi gündemde. Bazı bakanlar, ülkelerinde esnaf ve sektörlerin karşı çıkması nedeniyle bunu istemiyor.
AB içinde ayrıca internet/reklam vergisi türünde bir uygulama da söz konusu. Burada da bazı ülkeler şimdilik Amerikan misilleme endişesiyle karşı çıkıyor. Ayrıca AB karşıtı ülkeler için ceza ve yaptırımlar tartışmalı. AB kurallarına uymayan Polonya ve Macaristan gibi ülkelerin sübvansiyonlarının kesilmesi planlanıyor.
Böyle yeni gelir kaynakları vergiler kapsamına giriyor ve AB kurallarına göre bu tür kararların başbakanlar ve bakanlar arasında oybirliği ile alınması gerekiyor. Ancak Avrupa Parlamentosu bu tür kapsamlı kararları basit çoğunlukla kabul edebiliyor.
Hollandalı PvdA Avrupa Parlamentosu üyesi Paul Tang, Genel Kurul tartışmasından önce sosyal demokratlar için modern ve etkin bir bütçenin rastgele bir rakamdan daha önemli olduğunu söyledi. Hollanda Başbakanı Mark Rutte ile Avusturya Şansölyesi Sebastian Kurz'un maksimum %1,00 sınırına takılıp kalmasının ilerlemeyi engellediğini belirtti.
Diğer Avrupa Parlamento grupları da şimdiye kadar bazı zengin Batı Avrupa ülkelerinin finansman engellerini eleştirdi. Hollandalı Avrupa Parlamentosu üyesi Bas Eickhout (Yeşiller) bunu "Penny wise, Pound foolish" (pennye dikkat, poundda saçmalık) olarak nitelendirdi.