Aralık başında Portekiz kıyılarında bir konteyner gemisi yükünün bir kısmını kaybetti. Birkaç milimetre büyüklüğündeki bu plastik taneler, paketlemede dolgu maddesi olarak kullanılıyor. Beş yıl önce Hollanda ve Almanya’daki Wadden Denizi kıyılarında benzer bir çevre felaketi yaşanmıştı.
Avrupa Komisyonu yakın zamanda plastik paketleme malzemelerine karşı yeni kurallar açıkladı. Ancak Çevre Komiseri Virginius Sinkevicius bu kuralları henüz deniz taşımacılığına uygulamak istemiyor; çünkü bu alanda uluslararası düzenlemeler Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) tarafından halihazırda yapılmış durumda. Yine de AB, AB ülkelerine giden deniz taşımacılığına ilişkin bazı düzenlemeler yapabilir.
Hollandalı Avrupa Parlamentosu üyesi Anja Haga (ChristenUnie) perşembe günü Strazburg’da konteyner gemileri için daha sıkı kurallar talep edecek ve biyolojik olarak parçalanmayan plastik peletlerin yasaklanmasını savunacak. Geçen hafta Avrupa Parlamentosu’nun Çevre Komitesi (Envi) bu konuda bir karar taslağı hazırladı ve bu hafta oylamaya sunulacak.
Haga, "İspanya kıyılarında haftalardır gemiden düşen konteynerden kaynaklanan milyonlarca plastik pelet kıyıya vuruyor. Beş yıl önce MSC Zoe gemisindeki felaketin Wadden bölgesinde yarattığı büyük zararı kendi gözlerimle gördüm. Bu nedenle plastik kullanmadan yaşamaya karar verdim. Ancak büyük bir çevre felaketinin yeniden yaşanmasını yürekten üzüntü ile izliyorum" dedi.
Plastik peletler, yani polipropilen, metal ürünlerin parlatılmasında da kullanılır. Darbe ve şok emici özellikte olan bu malzeme ayrıca dolgu maddesi olarak da iş görür. Böylece taşıma sırasında hassas ürünlerin ambalaj içindeki fazla boşluk nedeniyle zarar görmesi engellenir. Avrupa Kimyasallar Ajansı’na göre yılda 176 bin ton plastiğin kazara çevreye karıştığı tahmin ediliyor.
Avrupa Parlamentosu baş görüşmecisi Joao Albuquerque perşembe günü yaptığı açıklamada, yeni yasanın deniz taşımacılığında kaza sonucu meydana gelen dökülmeleri de kapsaması gerektiğini belirtti. "Bu çok acil bir konu haline geldi. Bu tür çevre felaketlerinin neredeyse tamamı önlenebilir" dedi.
Avrupa Komisyonu başlangıçta, yılda 1000 tondan fazla plastik pelet taşımacılığı yapan şirketlerin denetlenmesini önerdi. Parlamento ise bu sınırı 250 tona düşürmeyi değerlendiriyor. Ayrıca AB politikacıları sadece plastik peletlerin değil, ürün yapımında kullanılan plastik pul, toz ve benzeri maddelerin de yasa kapsamına alınmasını istiyor.
Avrupa Parlamentosu sürecin hızlandırılmasını, böylece AB ülkeleriyle müzakerelerin hazirandaki AB seçimlerinden önce tamamlanmasını hedefliyor. Yeşil ve liberal parlamenterler bu yaklaşımı desteklerken, merkez sağ Hristiyan demokratlar özellikle yasa kapsamındaki şirket sayısının artırılmasına yönelik girişimlere karşı çıkıyor. Bunun çok sayıda küçük şirket için aşırı idari yük getireceği belirtiliyor.