Avrupa Parlamentosu, kaotik bir oylamanın ardından AB Komisyonu üyesi Frans Timmermans’ın İklim Yasaları hakkında henüz net bir tutum belirlemedi. Bu kadar önemli yasa teklifleri hakkında son dakikada genel kurul toplantılarında anlaşma sağlanamaması son derece nadir görülür.
Önemli bir mali unsur çok az farkla (11 oyla) reddedildi. Emisyon ticareti için yeni ETS önerisi şimdi tekrar ENVI komitesine gönderildi ve böylece gruplar tekrar müzakere yapabilecek.
Bu nedenle diğer bölümlerle (CBAM, Sosyal Fon) ilgili oylamalar da ertelendi.
Aslında “büyük iklim tartışması” daha ilk oylamada takıldı; bu oylama şirketlerin hava ve toprak kirliliği için ek vergi ödemeye nasıl ve ne zaman başlayacaklarının düzenlenmesini içeriyordu. Birçok sektörün sahip olduğu “serbest ETS hakları” hızla kaldırılmalıydı.
Bazı gruplar bunu 2024’te isterken, bazıları birkaç yıl sonrası için talepte bulundu, bazıları ise hiç ek vergi istemiyordu. Bu kurallar, arazi kullanımı (büyük hayvancılık işletmeleri) ve ulaşım için de geçerli olacaktı.
Bu ek vergiler enerji sübvansiyonları, konut yalıtımı, inovasyon ve yenilenebilir (güneş ve rüzgar) enerjinin hızlandırılmış kurulumu için önemli bir finansman kaynağı oluşturacaktı. Yeni ETS’nin reddedilmesiyle bu kaynak ortadan kalktı.
Özünde Avrupa Parlamentosu özellikle şu konuda bölünmüş durumda: Mevcut enerji krizi (Rusya’nın Ukrayna savaşından dolayı) nedeniyle çevre ve iklim gereksinimlerinin yavaşlatılması mı yoksa hızlandırılması mı gerekir? Bu değerlendirme farkı, EVP’nin baskısıyla tarımda Green Deal gerekliliklerinin geçici olarak gevşetildiği bu bahar ayında da ortaya çıkmıştı.
EVP Hristiyan Demokratlar, bu kez - ENVI çevre komitesinde daha önce reddedilmiş olmasına rağmen - değişiklik önerileri sundu (vergilerin daha sonra uygulanması, ısı yalıtımı eksik konutların cezalandırılmaması, yeni benzinli motorlu araçların üretimine yasak getirilmemesi vb.).
Bu EVP önerileri stratejik nedenlerle liberal koalisyon ortağı Renew, muhafazakar ECR, milliyetçi İdentitaristler ve aşırı sağ tarafından desteklendi. Böylece Timmermans’ın paketi “budanmak” ve diğer bölümlerin finansmanı da ortadan kalkmak tehlikesiyle karşı karşıya kaldı.
Bu nedenle sonunda sosyal demokratlar S&D, Yeşiller ve Birleşik Sol, (kendi ifadeleriyle) çok zayıf bir plana karşı oy kullandı; aşırı sağ ise budanmış paketin hâlâ çok kapsamlı olduğuna inanarak karşı çıktı.
ENVI çevre komitesi başkanı, Fransız liberal Pascal Canfin, oylamaların ardından yaptığı açıklamada, grup arasındaki farklılıkların o kadar büyük olmadığını belirtti. Reddedilen oylamanın en fazla 2024-2026, 2026-2028 veya 2028-2030 yılları arasında ‘bu ETS vergi düzenlemesini’ yapıp yapmamakla ilgili olduğunu söyledi.
EVP grup başkan yardımcısı Esther de Lange, S&D sosyal demokratlarını konuyu komitede tekrar görüşmeye çağırdı ve o zaman henüz ele alınmamış sosyal fonun da tartışılabileceğini belirtti.