Hollandalı Avrupa Parlamentosu milletvekili Kim van Sparrentak (GroenLinks), AB bakanları ve bir Avrupa Parlamentosu komisyonunun geçen hafta vardığı tren seyahati anlaşmasından memnun değil. Bunun kaçırılmış bir fırsat olduğunu belirtiyor.
“Eğer yolcu haklarını gerçekten geliştirseydik, daha fazla insanı tren kullanmaya ikna eder ve iklimi korumaya yardımcı olurduk. Ne yazık ki bu fırsat kaçırıldı.”
Tüketici örgütleri çatı kuruluşu da hayal kırıklığı içinde, Treinreizagers.nl Direktörü Monique Goyens, Avrupa çatı örgütü BEUC adına yolcu haklarının neredeyse hiç geliştirilmemesinin kaçırılmış bir fırsat olduğunu belirtiyor. “Bazı küçük iyileştirmeler var. Ancak AB ülkeleri yeni düzenlemeler için hâlâ çeşitli muafiyetler tanıyabilir ve bu nedenle yolcu hakları zayıflatılacak.”
Çeşitli uzmanlar, şu anda Ulaştırma Bakanları ve parlamento komisyonu arasında yapılan anlaşmaları eleştiriyor. Örneğin, uluslararası tren yolculuklarını geliştirmeyi amaçlayan Train2EU Vakfı başkanı Elmer van Buuren bu konuda görüşlerini paylaşıyor.
En büyük geri adım, demiryolu şirketlerinin tren gecikmeleri durumunda artık mücbir sebep iddiasında bulunabilmelerini sağlayan geniş bir madde. Böylece çoğu durumda para ödemek zorunda kalmayacaklar. Van Buuren, olası bir yeni pandemi durumunda da demiryolu şirketlerinin bu maddeyi gizlenmek için kullanabileceğini düşünüyor.
Yeni anlaşma, 3 yıllık müzakere sürecinin sonucu. AB ülkeleri onayladığında yürürlüğe girecek. Onaylanmasına engel olma ihtimali düşük görünüyor. Çünkü bu ulusal hükümetler, bu devlet şirketlerinin hissedarları konumunda. Ayrıca, Avrupa Komisyonu ve Avrupa Parlamentosu’nun iddialı planlarını engelleyen başarılı bir lobiyi de bizzat onlar gerçekleştirdi.
Ancak tüm taraflar, kötüleşmelerin yanı sıra iyileştirmelerin de olduğunu kabul ediyor. Van Sparrentak özetle, “Bir adım ileri gidiyoruz ama aynı anda iki adım geri” diyor. İyileştirmelerden biri, gelecekte tüm yeni trenlerin en az dört bisiklet için alan sağlaması; bu hem yeni trenler hem de 2023’ten itibaren yenilenen trenler için geçerli olacak.
Bir diğer iyileştirme ise engelliler için gerçekleşecek. Kısıtlı hareket kabiliyetine sahip yolcular, seyahat planlarını taşıyıcıya 24 saat önceden bildirmek zorunda olacak, AB kurallarına göre bu süre şu anda 48 saat. Van Buuren: “Hollanda halihazırda bunun 1 saat önceden yapılabileceğini gösteriyor. Bu açıdan bakıldığında, sonuç nispeten zayıf.”