Çin, Avrupa Parlamentosu'nun düşünce özgürlüğü için verilen Saharov Ödülü'nü Uygur aktivist İlham Tohti'ye vermesine kızgın. Pekin'e göre Tohti, Dışişleri Bakanlığı'nın bildirdiğine göre 'mahkum edilmiş bir suçludur'.
Pekin, Avrupa'nın Çin'in iç işleri ve hukuki egemenliğine saygı göstermesini ve teröristlere destek vermemesini umduğunu belirtti. Hükümet sözcüsü, ödülün tam olarak ne anlama geldiğini bilmediklerini söyledi. Ancak İlham Tohti'nin Çin mahkemeleri tarafından mahkum edilmiş bir suçlu olduğunu ekledi.
İlham Tohti, Pekin Üniversitesi'nde eski bir profesördür. Yıllarca Çin'in Sincan eyaletinde yaşayan Uygur halkının daha fazla hak talep etmesi için mücadele etti. Pek çok Uygur, Çin hükümeti tarafından baskı altında hissediyor. İnsan hakları örgütlerine göre, Sincan'da bir milyona kadar Uygur siyasi yeniden eğitim kamplarında tutuluyor.
Tohti ise beş yıl önce ayrılıkçılık ve etnik nefreti ve şiddeti kışkırtma suçlamalarıyla müebbet hapse mahkûm edildi. Avrupa Parlamentosu, ödülü vererek Çin'deki Uygur azınlığın durumuna dikkat çekiyor. Avrupa Parlamentosu Başkanı David Sassoli, "Çin hükümetini Tohti'yi serbest bırakmaya ve Çin'deki azınlıkların haklarına saygı göstermeye şiddetle çağırıyoruz" dedi.
Daha önce de, 2010 yılında, Çin muhalifi Liu Xiaobo’ya Nobel Barış Ödülü verilince Pekin itiraz etmişti. Ancak Avrupa Birliği, Çin için ekonomik olarak çok önemli olduğundan şu anda protesto sadece sözlü kalıyor.
Saharov Ödülü, Sovyet muhalifi ve Nobel ödüllü Andrej Saharov'un adını taşımaktadır. Geçen yıl ödül Ukraynalı yönetmen Oleg Sentsov'a verilmişti. Nelson Mandela da önceki kazanıcılar arasındadır.