Birleşik Krallık şirketleri, Avrupa Birliği ile yeni bir ticaret anlaşması müzakerelerine katılmak istiyor. Bu, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile Birleşik Krallık Başbakanı Boris Johnson arasında yapılan yakın tarihli görüşmeye yanıt olarak, ülkenin en büyük işveren kuruluşu tarafından bildirildi.
Brüksel, önümüzdeki on bir ay içinde tam bir ticaret anlaşması yapılmasının imkânsız olacağını belirtiyor. Johnson, yıl sonuna kadar kapsamlı bir ticaret anlaşmasına varılmasının "muhtemel" olduğunu söyledi ancak olası başarısızlık durumuna karşı hazırlıkların yapıldığını da ekledi.
Anlaşmazlık noktalarından biri de balıkçılıkla ilgili. Britanyalılar, Danimarkalı, Alman ve Hollandalı balıkçıların küçük teknelerinin, Birleşik Krallık'ın AB'den ayrılmasının hemen ardından (31 Aralık 2020) yeni Britanya balıkçılık sularından ayrılmasını istiyorlar.
AB müzakerecisi Michel Barnier'in Londra'ya, yalnızca öncelikle, önümüzdeki aylarda balıkçılık anlaşmasının yeniden canlandırılması durumunda genel ve geniş kapsamlı bir ticaret anlaşması üzerinde görüşmek mümkün olacağını ima ettiği bildiriliyor. Ayrıca Britanyalıların tüm ekonomik faaliyetler için "eşit oyun alanları" ilkesine uymayı kabul etmeleri gerekiyor.
AB Ticaret Komiseri Philip Hogan, Büyük Britanya'nın sonunda AB balıkçılık filolarına Britanya sularına erişim izni verebileceğini ve bunun karşılığında ana karada finansal işlemler için avantajlı koşullar sağlayabileceğini belirtti. İrlandalı komiser, Brexit müzakerelerinin bir sonraki turunda kilit isimlerden biri olacak. Önerisi muhtemelen, balıkçılık haklarını Birleşik Krallık egemenliğinin önemli bir parçası olarak gören Brexiteerları öfkelendirecek; halbuki balıkçılık endüstrisinin Britanya ekonomisindeki payı, ülke gayri safi yurtiçi hasılasının sadece onda biri kadar çok küçük bir orandır.
Başbakan Johnson'a göre mesele, AB ile "muhteşem yeni bir ilişki" kurmak ve kendisi bu konuda başarıya çok güveniyor. İş insanları, Britanya hükümetini "yakından" iş dünyasıyla işbirliği yapmaya çağırıyor. CBI'nin isteğine göre, şirketler müzakerelerin her aşamasında görüş bildirmeli. Kuruluş şimdiden bazı ön çalışmalar yaptı ve mümkün ticaret anlaşması modellerini hazırladı.
Girişimcilerin en büyük korkusu, yıl sonunda AB ile ticaret ilişkilerinde ani ve sert bir kopuşun (anlaşmasız Brexit) gerçekleşmesi. Bu, o zamana kadar bir ticaret anlaşması sağlanmazsa ve geçiş dönemi uzatılmazsa gerçekleşebilir.
Büyük Britanya'nın 31 Ocak'ta AB'den ayrılması bekleniyor, ancak yıl sonuna kadar Avrupa yasaları ve düzenlemelerine bağlı kalacak. Johnson, bu geçiş süresini uzatmak istemediğini zaten belirtmiş durumda.
Strazburg'daki Avrupa Parlamentosu bağlayıcı olmayan bir tasarıyla Avrupa Komisyonu ve AB ülkelerini, Birleşik Krallık'taki AB vatandaşlarının tüm hakları garanti altına alınmadan bir Brexit düzenlemesini onaylamamaya çağırdı. AB ülkeleri, kıtada yaşayan ve çalışan Britanyalı vatandaşlara, Brexit sonrası mevcut tüm haklarını koruyacaklarına dair taahhütte bulunmuş durumda. Ancak Britanya hükümeti henüz AB vatandaşlarına benzer bir garanti vermedi.
Bu nedenle AB vatandaşları, göçmen olarak kayıt yaptırmadıkları takdirde Birleşik Krallık'ta oy kullanma haklarını kaybetme tehdidiyle karşı karşıya. Ayrıca Avrupalılar, konut ve sağlık giderleri ile ilgili bazı sosyal haklarını kaybetme riskiyle de karşı karşıya. Tasarı Çarşamba günü Strazburg'da oylanacak. Avrupa Parlamentosu, AB Bakanlar Konseyi ve Avrupa Komisyonu ile birlikte Brexit anlaşmasını onaylaması gereken üç AB kurumundan biri.
Britanyalı anti-AB politikacı Nigel Farage, Avrupa Parlamentosu'nun endişelerini ve itirazlarını Britanya'nın AB'den ayrılmasını engellemek için yapılmış son bir girişim olarak nitelendiriyor. Bu konuda nihai oylama, 29 Ocak'ta Brüksel'deki genel oturumda yapılacak.