Fas tarımı ve özellikle tahıl üretimi, bu yıl korona virüsten çok daha fazla su kıtlığı sorunuyla karşı karşıya kaldı. İlk ülke çapındaki araştırmalar korona pandemisinin büyük olumsuz ekonomik etkileri olduğunu ortaya koyuyor.
Ekonomi neredeyse %14 küçüldü, yaklaşık 600.000 iş kaybedildi ve ihracata yönelik dış ticaretin değeri %20 azaldı. Ancak buna karşılık tarım ihracatındaki düşüş %6,4 ile sınırlı kaldı, bu da özellikle tarımda sulama için giderek artan su eksikliğine bağlanıyor.
Fas’taki tarım müşaviri, Rabat'taki Hollanda Büyükelçiliği’nde, son üç yılın özellikle kurak geçtiğini bildiriyor. Şu anda su rezervuarlarındaki su seviyeleri önümüzdeki hasatlar için endişe verici.
Fas, bu yıl rekor seviyede tahıl ithal etmek zorunda kaldı; çünkü bu bahar yağış eksikliği nedeniyle hasat %42 azalmıştı. Şimdi su daha da az olduğu için önümüzdeki aylarda da ek tahıl ithalatına ihtiyaç duyulması bekleniyor.
Dengesiz iklim ve uzun kurak dönemler tarımı oldukça zorlaştırıyor. Tarımda daha verimli su kullanımı çağrısı yüksek ve su dağıtımındaki büyük kayıpların azaltılması zorunlu hale geliyor. Atık suyun tarımda yeniden kullanımı da dikkate alınmalı. Uzmanlar, hatalı su kullanımı ve aşırı gübrelemenin neden olduğu toprak tuzlanmasının Fas tarımını birçok bölgede tehdit ettiğini belirtiyor.
Kuzey ve batıdaki kıyı bölgeleri en çok yağmur alırken, Agadir ve Marakeş gibi güney bölgeleri daha çok barajlardan ve kısmen yeraltı kaynaklarından gelen sulamaya bağımlı.
Son üç yıl içinde Fas barajlarının doluluk oranı %57’den %40’a düştü. Özellikle güneyde, Agadir bölgesindeki havzalardaki seviye dramatik bir şekilde %15’e geriledi. Marakeş bölgesinde de seviye %17,7’ye indi.
Şu anda Fas’ta toplam kapasitesi 18 milyar metreküp olan yaklaşık 150 daha büyük baraj bulunuyor. Önümüzdeki 30 yıl içinde ülkenin en büyük nehirlerinden Oued Sebou'da, Orta Fas’ta, en az 10 yeni baraj daha inşa edilecek. Ayrıca Agadir’in güneyinde büyük bir su tuz giderme tesisi yapımı devam ediyor.