Havana'daki Hollanda büyükelçiliğindeki tarım danışmanları, geçen ay o ülkenin kapsamlı bir ekonomik önlem paketi açıklamasının ardından Hollanda'nın Küba'ya tarımsal ihracatı için yeni fırsatlar görüyor.
Açıklanan ekonomik önlem paketi, Küba'nın şu anda içinde bulunduğu derin ekonomik krize yanıt niteliğinde. COVID-19 pandemisi bu krizi daha da büyüttü.
COVID-19 pandemisinden önce de Küba çok zor bir ekonomik durumdaydı. Turizm sektörünün çöküşü ve yurtdışı alımlarındaki kesintiler ekonomik durumu daha da kötüleştirdi. Bu durum Küba halkının gıda tedarikini doğrudan etkiliyor.
Son onlarca yılda, verimsiz merkezi planlı tarım ve gıda dağıtım sistemi altında zaten gıda kıtlığı yaşanıyordu; ancak korona krizinin ardından bu sorun daha da derinleşti. Tavuk, pirinç ve yemeklik yağ gibi temel gıda maddeleri için Kübalılar sık sık saatlerce kuyrukta beklemek zorunda kalıyor ve çoğu en temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorluk çekiyor. Yeni önlemlerin büyük kısmı tarım ve gıda tedarikine odaklanıyor.
Çoğu önlem daha önce ekonomistler tarafından defalarca önerilmiş ancak Fidel Castro yönetimi tarafından her zaman reddedilmişti. Mevcut kritik durum bu önlemlerin şimdi hayata geçirilmesini sağladı. Önlemlerin genel eğilimi özel girişimlere daha fazla alan tanımak ve daha fazla döviz kazandırmaya yöneliktir. Bu dövizlerle Küba hükûmeti halk için temel ürünler ithal edebilecek.
Tarım ve gıda tedarikine yönelik en dikkat çekici önlemler arasında devlet tekeli olan tarım ve gıda ürünleri dağıtımının kaldırılması, KOBİ'lerin yasal olarak tanınması ve özel şirketlerin (devlet şirketleri aracılığıyla olsa da) ithalat ve ihracat yapabilme olanağı geliyor. Ayrıca çiftçilere yeni kurulacak bir tarım bankası aracılığıyla daha iyi kredi sağlanacak ve ihracat potansiyeli olan çiftçilere vergi indirimleri uygulanacak.
Ayrıca (ABD) dolarıyla yapılan ödemelere uygulanan ‘nefret edilen’ yüzde onluk vergi kaldırıldı. Resmi kaynaklara göre, sadece bu kaldırma kararı ilk hafta içinde döviz değişiminde %200’lük, yurt dışı döviz hesaplarında ise %195’lik artış sağladı.
Havana’daki yabancı uzmanlar genel olarak önlemlerden olumlu etkileniyorlar. Özellikle tarım sektöründeki girişimciler için birçok yeni fırsat ortaya çıkacağı görüşündeler. Ancak özel şirketlerin ithalat ve ihracat işlemlerini (henüz) sadece devlet şirketleri aracılığıyla yapma zorunluluğuna eleştiriler getiriyorlar.
İhracat ve ithalatın kolaylaştırılması ile yabancı para üzerinden işlem yapabilme imkanı, Hollandalı tarım işletmeleri için yeni fırsatlar yaratabilir; örneğin bira, süt ürünleri ihracatçıları ve tarım-gıda tedarikçileri için, diye bildiriyor Havana’daki tarım ekibi.