Rusya, bir yıl önce Kerç Boğazı'nda el konulan üç Ukrayna donanma gemisini Ukrayna'ya geri verdi. Üç Ukrayna gemisi, o dönemde Karadeniz'den Azak Denizi'ne Kerç Boğazı üzerinden geçmeye çalışıyordu. Kırım'ın işgali sonrası Moskova, bu deniz geçidini Rus suları olarak kabul etti.
Rus römorkörleri hafta sonu Kırım'daki bir limandan çıkarak üç Ukrayna gemisini açık denize çekti. Teslimat, Karadeniz'deki tarafsız sularda gerçekleşti. Uluslararası toplum, gemilerin serbest bırakılması için defalarca çağrıda bulunmuştu. Gemilerin 24 mürettebatı ise Eylül başında serbest bırakılmıştı. Bu, Kiev ve Moskova arasındaki bir esir takası kapsamında gerçekleşti.
Gemilerin geri verilmesi, Rusya ile Ukrayna arasında olası "ilk" zirveden önce gerçekleşiyor. Rusya, 9 Aralık'ta Paris'te Ukrayna'nın doğusundaki çatışmayı görüşmek amacıyla bir zirve yapılacağını doğruladı. Bu toplantı, Cumhurbaşkanları Vladimir Putin ve Volodymyr Zelenskiy arasında ilk buluşma olacak. Almanya ve Fransa arabuluculuk yapıyor.
Rusya destekli isyancılar Ukrayna'nın doğusunda faaliyet gösteriyor ve doğrulanmamış haberlere göre bazı Rus askerleri de bölgede bulunuyor. İsyancılar, yalnızca Moskova tarafından tanınan özerk bir cumhuriyet ilan etti. Burası ayrıca Malezya MH17 uçağının düşürüldüğü bölge.
Kırım'ın ilhakı ve Ukrayna doğusundaki Rus etkisi, Avrupa ve Atlantik NATO ülkeleri tarafından, son yıllarda Gürcistan'ın (Abhazya ve Osetya) ve Moldova'nın (Transdinyester) yanı sıra Polonya ve Litvanya'nın (Kaliningrad) batıya doğru Rus yayılmasının ardından güney ve batıya genişleme olarak görülüyor.
Son dönemde Rusya ve Ukrayna arasında temkinli bir yakınlaşma gözlemlendi. Geçen hafta, Ukrayna güçleri ve Rusya destekli ayrılıkçılar, Ukrayna doğusundaki iki köyden çekildi. Yeni Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenskiy’in seçilmesinden sonra ülke ilişkileri iyileşmeye başlamış olsa da hâlâ tam bir uzlaşı sağlanamadı.
Doğu isyancı bölgesiyle ilgili olası bir Rusya-Ukrayna anlaşması için Ukrayna, ayrılıkçı bölgelerde bir tür özyönetim kararına varmak zorunda. Ukrayna içinde buna karşı büyük direnç var. Ayrıca yerel seçimler düzenlenmeli.
2014'ten beri Ukrayna hükümet güçleri ile Rusya yanlısı ayrılıkçılar arasındaki çatışmalarda yaklaşık 13.000 kişi hayatını kaybetti. 2015 Minsk barış anlaşmaları çoğunlukla işlemese de, Zelenskiy'in Nisan ayında seçilmesinden sonra ilerleme kaydedildi. Esir takası gerçekleştirildi ve çatışan tarafların askerleri cephe hattındaki bazı bölgelerden çekildi.
Rusya destekli isyancı savaş, Kırım’ın Rusya tarafından işgali ve ilhakı ile MH17 uçağının düşürülmesi, Rusya ile Avrupa Birliği ülkeleri arasında diplomatik gerginliklere yol açtı. AB ülkeleri ve uluslararası toplum Moskova’ya karşı ekonomik yaptırımlar ve finansal cezalar uyguladı.
Perde arkasında farklı seviyelerde diplomatik görüşmeler yapılıyor ancak bugüne kadar sonuç alınamadı. Pek çok Avrupa lideri, Avrupa'nın Rusya ile bir şekilde siyasi uzlaşıya varması gerektiğini ve ekonomik yaptırımların "sonsuz" devam edemeyeceğini savunuyor.
Moskova ve Kiev arasında olası bir anlaşma ("ilişkileri normalleştirmek için") diğer Avrupa ülkelerinin Moskova ile ilişkilerini de normale döndürmesine olanak tanıyabilir.