Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu đang gây áp lực lên Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte nhằm thuyết phục ông đồng ý với ngân sách nhiều năm của EU, đặc biệt là quỹ phục hồi hậu COVID-19. Hà Lan và ba quốc gia “keo kiệt” khác muốn một phần hỗ trợ của EU phải được hoàn trả lại.
Thủ tướng Đức Angela Merkel và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nói trong một cuộc họp báo chung rằng cần phải nhanh chóng khắc phục khủng hoảng. Các quốc gia EU phải nhìn xa hơn lợi ích cá nhân, Von der Leyen nhấn mạnh, mà không nêu cụ thể tên quốc gia nào.
Khai mạc kỳ Chủ tịch luân phiên của Đức tại EU, Thủ tướng Merkel cho biết Liên minh đang đứng trước khủng hoảng lớn nhất kể từ khi thành lập. Bà khẳng định đại dịch COVID-19 và cuộc khủng hoảng kinh tế sắp tới cho thấy các quốc gia phải hợp tác chứ không nên cô lập mình.
Các nhà lãnh đạo chính phủ EU sẽ gặp nhau tại Brussels vào ngày 17 và 18 tháng 7, hy vọng lần này - sau hai nỗ lực thất bại trước đó - sẽ đạt được sự đồng thuận. Vì Hà Lan được xem là người kích động và đứng đầu nhóm “bốn keo kiệt”, Thủ tướng Hà Lan sẽ tiếp ông Charles Michel, Chủ tịch Hội đồng châu Âu, tại Den Haag vào tối thứ Hai. Chủ tịch Hội đồng châu Âu sẽ đến Dinh Thống đốc Rutte, Catshuis, nơi ông ấy chắc chắn sẽ thuyết phục Rutte.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã đến thăm Rutte tuần trước để bàn về quỹ này. Nhóm năm người gồm các chính trị gia tự do Rutte, Macron và Michel, xã hội dân chủ Sanchez và dân chủ Kitô Merkel đã cùng hợp tác sau cuộc bầu cử châu Âu để hình thành Ủy ban châu Âu do Ursula von der Leyen lãnh đạo. Các nhà lãnh đạo này sẽ nhắc nhở Rutte rằng "cùng ra cùng vào".
Sau cuộc hội kiến với Michel, Rutte sẽ tham dự bữa tối làm việc tại Berlin vào tối thứ Năm với Thủ tướng Angela Merkel. Bà Merkel nhắm đến việc đạt thỏa thuận trong hội nghị thượng đỉnh ngày 17 và 18 tháng 7. Các quốc gia cũng phải đồng ý về ngân sách nhiều năm của EU. Merkel đã thừa nhận đầu năm nay rằng Đức sẽ phải đóng góp nhiều hơn cho các kế hoạch của EU trong những năm tới.
Đối với Thủ tướng Rutte, có hai điều kiện quan trọng. Thứ nhất, khoản giảm trừ đối với đóng góp của Hà Lan trong ngân sách EU phải được duy trì. Các kế hoạch mới phải được tài trợ bằng cách cắt giảm các kế hoạch cũ, dù Hà Lan công nhận rằng về Chính sách khí hậu và Thỏa thuận xanh, cần thêm ngân sách. Thứ hai, các quốc gia EU ở Nam Âu phải tiếp tục các cải cách đã cam kết nếu muốn nhận hỗ trợ từ quỹ phục hồi COVID. Chẳng hạn như những cải cách về lương hưu, thu thuế và thị trường lao động.
Rutte nhắc lại vào thứ Sáu rằng ông không thấy có sự cấp bách đối với quỹ phục hồi: chưa có quốc gia nào nộp đơn xin hỗ trợ. Thậm chí chưa có tính toán hay số liệu thực tế về “mức thiệt hại”. Điều đó sẽ rõ ràng sớm nhất là vài tháng tới, hoặc vào năm sau. Thủ tướng không cho rằng lần này tại hội nghị thượng đỉnh EU trong hai tuần tới có "một nhu cầu tuyệt đối" phải đạt thỏa thuận về quỹ COVID. Tuy nhiên ông mong là có thể thành công, bởi “điều đó sẽ tránh được nhiều phiền toái và làm giảm căng thẳng”.
Hà Lan không đơn độc trong phản đối này. Cùng với Áo, Đan Mạch và Thụy Điển, nước này phản đối kế hoạch quỹ phục hồi của Ủy ban châu Âu. Sự chống đối chủ yếu gây phản cảm tại các nước Nam Âu, cũng như tại Pháp, Đức và Ba Lan.