De EU-regeringsleiders hebben vrijdag op hun video-topconferentie âconstructieveâ discussies gevoerd over het EU-meerjarenbudget (1180 miljard) en het corona-herstelfonds (750 miljard), maar hebben daar nog geen overeenstemming over.
Wel hebben de staatshoofden en regeringsleiders na een vier uur durende video-bespreking gezegd dat ze op een volgende top, vermoedelijk in juli, de crisis te boven zullen komen en beloofden ze een akkoord te bereiken, ondanks de enorme verschillen tussen de lidstaten.
Zoals verwacht waren er nog geen conclusies of resultaten na de videoconferentie. De discussie was bedoeld als een eerste gelegenheid om hun prioriteiten te uiten en hun zorgen over het pakket te uiten, zo werden eufemistisch de nog bestaande tegenstellingen verhuld. Daarin staan de âvrekkige vierâ (Nederland, Oostenrijk, Denemarken en Zweden) lijn recht tegenover de andere EU-landen.
De Nederlandse premier Mark Rutte zei na afloop dat het geld van het coronafonds hoe dan ook terecht moet komen waar het echt nodig is. Daarom wil hij de huidige EU-verdeelsleutel, die uitgaat van hoe landen er vóór de pandemie voor stonden, niet voor coronahulp gebruiken. Die huidige verdeling kent niet alleen forse bedragen toe aan het zwaar getroffen Italië en Spanje, maar (bijvoorbeeld) ook aan Polen of andere landen die veel minder werden getroffen.
âHet is belangrijk om elkaar te helpenâ, onderstreepte Rutte. Het is volgens hem cruciaal dat âlanden die geen appeltje voor de dorst haddenâ niet verder achterop raken en dat de unie niet uit evenwicht raakt. Maar van deze landen mag ook âde solidariteitâ worden verwacht om âer alles aan te doen om in de toekomst âvoor zichzelf te zorgenâ, vindt hij. Hervormingen van pensioenstelsels en de arbeidsmarkt, en het innen van belastingen, âal die dingen zijn nodigâ, waarschuwde de premier, zo herhaalde hij zijn pleidooi.
De Nederlandse overheid onderschat met haar harde opstelling de âproblematiek die op ons afkomtâ, zo zei oud-president Nout Wellink van De Nederlandsche Bank (DNB). Hij verwacht dat de gevolgen van de crisis âheel grootâ zullen zijn en dus moet de regering zich afvragen: âin welke mate ben je bereid solidair te zijn?â âWant dit is het moment van de waarheid dat op ons af aan het komen is.â
Wellink laat weten dat wat hem betreft schenkingen, het grote struikelblok voor Nederland, geen probleem zijn. Men heeft kennelijk niet in de gaten dat de schuldenproblematiek die op ons afkomt wel eens heel grote offers van ons zou kunnen vragen als we tot Europa willen blijven behoren en Europa bij elkaar willen blijven houden, zo zei hij. Volgens Wellink heeft Nederland âin die zin niets geleerd van 2012â, toen de Griekse schuldencrisis de Europese Unie verdeelde.
Christine Lagarde, de president van de Europese Centrale Bank (ECB), heeft gewaarschuwd dat er risicoâs zijn voor de financiĂ«le markten als er geen steunpakketten komen voor economisch herstel. Frankrijk en Duitsland zouden erop aandringen dat de kwestie volgende maand wordt afgerond.
De voorzitter van het Europees Parlement David Sassoli zei tegen de leiders dat het huidige pakket ambitieus is maar eigenlijk âniet ver genoeg gaat voor wat nodig is.â Hij waarschuwde dat het Europees Parlement, dat moet instemmen met de meerjarenbegroting, minder dan het beoogde pakket niet zal accepteren.
âWe moeten dit huidige voorstel beschouwen als een beginpositieâ, aldus Sassoli, dat nog verbeterd moet worden. Het Europees Parlement wil een grĂłter budget, terwijl sommige landen nog steeds willen bezuinigen. Sassoli was het eens met Rutte en is ook geen voorstander van steun aan de zwaarst getroffen lidstaten in de vorm van louter lĂ©ningen. Dat zou leiden tot âongelijke effecten op de schuldenlasten van de lidstaten en zou de EU als geheel alleen maar meer geld kosten.â