Quốc hội Ba Lan đã bước thêm một bước mới trong cuộc đối đầu chính trị-pháp lý với Liên minh Châu Âu. Quốc hội theo xu hướng bảo thủ - dân tộc chủ nghĩa tại Warsaw đã thông qua luật gây tranh cãi cho phép sa thải các thẩm phán nếu họ chỉ trích các cải cách pháp lý của chính phủ. Luật này do đảng cầm quyền bảo thủ PiS đề xuất, đảng này đang nắm đa số tuyệt đối.
Các thẩm phán trong luật mới cũng bị cấm chỉ trích việc bổ nhiệm thẩm phán mới hoặc phát biểu về các vấn đề chính trị. Dự luật đã gây ra sự bất ổn nhất định, không chỉ ở Ba Lan mà còn tại Ủy ban Châu Âu và Nghị viện Châu Âu. Trên các lĩnh vực chính sách khác, chính phủ PiS cũng bác bỏ nhiều xu hướng tự do châu Âu. Đáp lại, EU đe dọa cắt giảm các khoản trợ cấp từ EU.
Tòa án tối cao Ba Lan đã cảnh báo hồi tuần này về hậu quả của luật, có thể gây ra sự đứt quãng với EU. Theo tòa tối cao, mục đích chính của luật này là để Tổng thống Andrzej Duda được tự do chọn một chủ tịch mới cho tòa vào tháng 5 năm 2020. Với luật mới, các thành viên khác không thể phản đối việc bổ nhiệm do ông Duda thực hiện, người được xem là đồng minh của PiS.
Các thị trưởng thân châu Âu của thủ đô Hungary, Ba Lan, Slovakia và Cộng hòa Séc đã thành lập một liên minh hợp tác về vấn đề này. Họ muốn cùng hướng tới việc nhận tài trợ trực tiếp hơn từ EU cho các dự án địa phương của mình và do đó vượt qua chính phủ của họ.
Các thị trưởng của Budapest, Warsaw, Bratislava và Prague gọi thỏa thuận của họ là “hiệp ước các thành phố tự do”. Họ mong muốn cam kết “bảo vệ và thúc đẩy các giá trị chung như tự do, phẩm giá con người, dân chủ, bình đẳng, pháp quyền, công bằng xã hội, sự khoan dung và đa dạng văn hóa”.
Chính phủ bảo thủ và hoài nghi châu Âu, đặc biệt là Ba Lan và Hungary, có mối quan hệ căng thẳng với Liên minh Châu Âu. Brussels cáo buộc các quốc gia này làm suy yếu pháp quyền. Bốn thị trưởng rõ ràng chọn con đường khác.