Phe đối lập cánh tả tại Nghị viện châu Âu đe dọa sa thải Ủy ban châu Âu nếu các khoản trợ cấp phục hồi cho Ba Lan được thanh toán trước khi Warsaw rút lại việc hạn chế gây tranh cãi đối với hệ thống tư pháp Ba Lan. Tuy nhiên, các nhà trung dung cấp tiến ở Strasbourg vẫn chưa vội trình các đề xuất chống lại Von der Leyen.
Trong những tháng vừa qua, Nghị viện châu Âu đã kêu gọi qua khoảng mười đề xuất và sửa đổi (không ràng buộc) rằng các khoản tiền hàng tỷ euro từ quỹ phục hồi Covid-19 không nên được giải ngân cho Ba Lan. Chủ tịch Ủy ban Ursula von der Leyen đã khuyên các quốc gia EU vào tuần trước phê duyệt kế hoạch phục hồi Covid-19 của Ba Lan. Điều này mang lại cho Warsaw triển vọng nhận được 35,4 tỷ euro tiền trợ cấp và vay vốn.
Tuần tới, các quốc gia EU sẽ chính thức phải đồng ý với kế hoạch phục hồi này. Nhiều nghị sĩ châu Âu đã kêu gọi họ, ngay từ bây giờ, gắn điều kiện 'giải ngân' với việc phê duyệt. Tuy nhiên, đến nay họ vẫn từ chối làm vậy.
Về các biện pháp trừng phạt tài chính có thể áp đối với Ba Lan, Ủy ban châu Âu đã bị kẹt giữa hai lực lượng trong hơn một năm qua: Nghị viện châu Âu yêu cầu áp dụng các biện pháp trừng phạt với Ba Lan 'cứng đầu', trong khi các nhà lãnh đạo của 27 quốc gia EU mong muốn giải quyết bất đồng với thủ tướng Morawiecki một cách hòa nhã.
Chủ tịch Ủy ban Ursula von der Leyen đã đảm bảo với các nghị sĩ châu Âu hôm thứ Ba rằng bà sẽ tuân thủ tất cả các cam kết châu Âu về quỹ phục hồi Covid-19 quốc gia. “Cho phép tôi nói rõ: tôi biết một số người trong các bạn vẫn hoài nghi, nhưng tôi xin đảm bảo tiền chỉ có thể được giải ngân sau khi các cải cách tư pháp của Ba Lan được thực hiện.”
Von der Leyen bác bỏ việc bà bỏ qua các thủ tục pháp lý đang diễn ra với Ba Lan. Chính phủ Ba Lan thuộc đảng PiS bảo thủ cho rằng luật châu Âu không đứng trên luật quốc gia. “Việc đồng ý với kế hoạch phục hồi của Ba Lan không có nghĩa các thủ tục khác về nhà nước pháp quyền Ba Lan bị dừng lại. Chúng tôi sẽ tiếp tục các thủ tục vi phạm và nếu cần sẽ khởi động những thủ tục mới.”
Với tuyên bố này, Von der Leyen đã làm dịu bớt không khí cho nhiều chính trị gia EU. Một số nghị sĩ tự do – trong đó có Guy Verhofstadt (Open Vld) và Sophie in Veld (D66) – thậm chí đã đe dọa bằng một nghị quyết phê phán có thể buộc toàn bộ Ủy ban phải từ chức.
Tuy nhiên, sau sự can thiệp của Von der Leyen, giọng điệu của phần lớn các nghị sĩ châu Âu đã ôn hòa hơn. Các thành viên Đảng Xanh vẫn tuyên bố sẽ giữ “mọi biện pháp” để buộc Ủy ban chịu trách nhiệm, “bao gồm cả việc sa thải bắt buộc”.