Theo Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, NATO đang trong tình trạng “chết não”. Ông cho rằng các nước châu Âu không còn có thể tin tưởng vào Hoa Kỳ để bảo vệ họ. Macron cũng bày tỏ nghi ngờ về Điều 5 của NATO, điều quy định về “phòng thủ tập thể” và coi một cuộc tấn công nhằm vào một thành viên NATO là tấn công vào tất cả các thành viên.
NATO chỉ hoạt động hiệu quả khi có sự đảm bảo về giải pháp cuối cùng, Macron nói. Ông cho biết, trước thềm cuộc họp NATO tại Brussels, các nước NATO châu Âu phải xem xét lại cam kết của Hoa Kỳ. Theo Macron, quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump rút quân đội Mỹ khỏi Syria mà không tham vấn các đồng minh châu Âu là dấu hiệu cho thấy Hoa Kỳ “đã quay lưng lại với chúng ta”.
Macron cảnh báo các quốc gia châu Âu trong một cuộc phỏng vấn với tuần báo Anh The Economist rằng họ không thể tiếp tục dựa vào Hoa Kỳ để bảo vệ các đồng minh NATO. Ông nói châu Âu đang đứng trên “vành miệng vực” và cần coi mình là một cường quốc địa chính trị. Tổng thống Pháp khẳng định đã đến lúc châu Âu phải “thức tỉnh”.
Macron chỉ trích sự bất lực gần đây của các nước NATO trong việc phản ứng trước cuộc tấn công của Thổ Nhĩ Kỳ tại Syria và cho rằng đã đến lúc châu Âu ngừng hành xử như một đồng minh của Hoa Kỳ trong vấn đề Trung Đông.
Bởi nếu Tổng thống Mỹ Trump không còn sẵn sàng triển khai quân đội để bảo vệ châu Âu, thì liên minh này không còn ý nghĩa nữa, Macron lý luận. Điều này phù hợp với Pháp, khi hai năm trước ông Macron đã đề xuất ý tưởng cũ về một quốc phòng châu Âu độc lập, do Pháp dẫn dắt và đáng tin cậy. Sự hoài nghi gần đây về cam kết an ninh của Mỹ đối với châu Âu và từ đó là uy tín của NATO đã khiến các ý tưởng của Macron trở nên cấp thiết hơn.
Hơn nữa, khẩu hiệu “Nước Mỹ trên hết” của Trump cung cấp cho Macron một lý do thuyết phục để chuyển đổi Liên minh châu Âu thành một đối tác quân sự đầy đủ. Tuy nhiên, chi phí cho điều này rất lớn và với tiêu chuẩn của EU thì gần như không thể chi trả. Đã nhiều năm nay người ta nói về chính sách phòng thủ chung của EU, nhưng đến nay vẫn chủ yếu thuộc phạm trù của liên minh 'Đại Tây Dương'. Tuy nhiên, nếu Trump rút lui về lục địa Mỹ và người Anh rút lui khỏi châu Âu, sẽ hình thành những quan hệ địa chính trị mới, theo nhận định của nhiều chuyên gia và nhà phân tích.
Vấn đề lớn nhất đối với những người ủng hộ chính sách phòng thủ châu Âu là 27 quốc gia thành viên EU hoàn toàn không đồng thuận về chính sách đối ngoại chung hay chính sách quốc tế chung, chưa kể đến việc triển khai các nhiệm vụ gìn giữ hòa bình châu Âu hay quân đội châu Âu. Thậm chí, nhiều quốc gia và chính trị gia châu Âu ngày càng ưu tiên lợi ích quốc gia riêng của mình.
Các nước NATO hôm thứ Tư tại trụ sở ở Brussels đã tưởng niệm sự kiện bức tường Berlin sụp đổ năm 1989. Các đại sứ NATO đã dành thời gian tưởng niệm 30 năm ngày kết thúc biểu tượng của Chiến tranh Lạnh và sự phân chia nước Đức. Sự kiện này mở đường cho nhiều quốc gia Đông và Trung Âu gia nhập Liên minh châu Âu và NATO. Tuy nhiên, sau ba mươi năm, theo nhiều nhà bình luận, châu Âu hầu như không có sự đoàn kết hay đổi mới, mà thay vào đó là sự chia rẽ và phân mảnh mới, đặc biệt ở các vùng rìa phía nam và phía đông của EU.
Sự kiện bức tường Berlin sụp đổ vào ngày 9 tháng 11 năm 1989 cũng sẽ được tưởng niệm vào thứ Bảy tại Berlin. Buổi lễ có sự tham dự của nhiều quan chức cấp cao, trong đó có chủ nhà và Thị trưởng Michael Müller cùng Tổng thống Đức Frank Walter Steinmeier.