Lithium là kim loại thiết yếu trong sản xuất pin cho các phương tiện điện và công nghệ khác, và dự án của Rio Tinto có thể cung cấp phần lớn nhu cầu lithium cho châu Âu.
Cuộc biểu tình chủ yếu nhắm vào những hậu quả sinh thái có thể xảy ra từ dự án khai thác mỏ tại thung lũng Jadar, và đây không phải là lần đầu tiên. Năm 2022, chính phủ Serbia đã tạm ngừng dự án sau sự phản đối mạnh mẽ từ công chúng. Tuy nhiên gần đây, Belgrade lại đã bật đèn xanh cho dự án.
Theo những người biểu tình, việc khai thác mỏ có thể gây hại nghiêm trọng đến đất nông nghiệp và các nguồn nước địa phương, với nguy cơ ô nhiễm có thể ảnh hưởng lâu dài đến môi trường. Họ yêu cầu cấm khai thác lithium vĩnh viễn tại Serbia.
Chính phủ Serbia và những người ủng hộ dự án cho rằng khai thác mỏ sẽ mang lại lợi ích kinh tế, bao gồm tạo việc làm và thúc đẩy nền kinh tế quốc gia. Tổng thống Aleksandar Vučić đã đánh giá các cuộc biểu tình là có động cơ chính trị nhằm làm bất ổn chính phủ của ông.
Đồng thời, dự án được Liên minh châu Âu ủng hộ, khi EU đã ký một thỏa thuận hợp tác chiến lược với Serbia để đảm bảo nguồn cung lithium cho thị trường châu Âu.
Mặc dù EU và Rio Tinto cam kết tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường cao nhất, những lo ngại vẫn còn rất lớn trong cộng đồng địa phương và các nhà hoạt động môi trường. Những tuần tới sẽ là thời điểm quyết định cho tương lai của dự án.