Volgens de Europese Rekenkamer (ERK) kan het EU-landbouwbeleid niet garanderen dat agrariërs duurzaam omgaan met water. Landbouwers krijgen in veel te veel gevallen vrijstellingen om grondwater op te pompen.
Bovendien wordt met het landbouwbeleid eerder méér dan efficiënter watergebruik gestimuleerd, aldus de Rekenkamer in een studie naar watergebruik in de landbouw.
Het verslag van de Rekenkamer is vooral gericht op het watergebruik door de landbouw. Hun bevindingen, conclusies en aanbevelingen kunnen een rol gaan spelen in nieuw EU-beleid, niet alleen in de landbouw maar ook bij gezondheid of biodiversiteit.
Landbouwers zijn grote zoetwaterverbruikers: een kwart van alle wateronttrekking in de EU gebeurt in de landbouw. Landbouwactiviteiten hebben gevolgen voor zowel de kwaliteit (bijv. verontreiniging door meststoffen of pesticiden) als de kwantiteit.
“Water is een beperkte hulpbron en de toekomst van de landbouw hangt grotendeels af van de vraag hoe efficiënt en duurzaam landbouwers er gebruik van maken”, zei Joëlle Elvinger van de Europese Rekenkamer. “Tot dusver heeft het EU-beleid echter niet voldoende geholpen om de impact van de landbouw op de watervoorraden te beperken.”
De EU-landen geven volgens het ERK-rapport de landbouw te vaak en te veel vrijstellingen voor irrigatie en besproeiing, ook in regio’s met waterstress. Tegelijkertijd treden nationale autoriteiten amper op tegen illegaal watergebruik, zo wordt geconcludeerd. De EU-landen zijn verplicht om het beginsel “de vervuiler betaalt” toe te passen, ook als de landbouw slootwater verontreinigt dat daarna gezuiverd moet worden.
Veel EU-regeringen brengen de kosten voor waterdiensten in de landbouw nog steeds niet volledig in rekening, zoals in andere bedrijfstakken wel wordt gedaan. De auditors wijzen erop dat landbouwers vaak ook niet worden gefactureerd voor de werkelijke hoeveelheid water die zij gebruiken.