Ủy viên ngân sách châu Âu Johannes Hahn tỏ ra lạc quan rằng các nhà lãnh đạo EU có thể đạt được thỏa thuận về ngân sách đa niên giai đoạn 2021 đến 2027 trong cuộc họp tại Brussels vào tuần tới. Theo người Áo này, một thỏa hiệp có thể đạt được giữa các quan điểm khác nhau của 27 nhà lãnh đạo chính phủ EU.
Hahn tỏ ra lạc quan hơn so với các quan chức EU khác. Thông thường, EU cần ít nhất hai hội nghị thượng đỉnh mệt mỏi để đi đến thống nhất về quy mô và nội dung ngân sách đa niên. “Với ý chí chính trị và tinh thần nhà nước, chúng ta có thể phá vỡ truyền thống đó,” Hahn nhận định.
Ủy ban châu Âu muốn tăng ngân sách từ mức hiện tại 1,00% lên 1,11% thu nhập chung của 27 quốc gia thành viên, mặc dù việc Anh rời EU sẽ tạo ra khoản thiếu hụt khoảng 11 tỷ euro mỗi năm. Nghị viện châu Âu đòi hỏi tổng mức ngân sách là 1,3% và “nhất định phải có nguồn thu mới”. Điều này được xem là sự kêu gọi áp dụng thuế châu Âu trực tiếp, một điều vốn luôn là điều cấm kỵ trong các quốc gia EU cho đến nay.
Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte tuần trước cho biết Hà Lan không muốn đóng góp nhiều hơn so với bảy năm qua, trừ khi tính đến lạm phát và tăng trưởng kinh tế. Nhưng tuần này, Thứ trưởng Bộ Tài chính Hà Lan, Hans Vijlbrief, cho biết Hà Lan sẵn sàng đặt vấn đề quyền phủ quyết về thuế trong EU lên bàn thảo luận, theo báo Financieel Dagblad.
Cho đến nay, các thỏa thuận liên quan đến thuế trong EU phải tuân theo nguyên tắc đồng thuận, tức là từng quốc gia đều có quyền phủ quyết. Hà Lan có thể sẵn sàng từ bỏ quyền phủ quyết đó “để hài hòa các loại thuế năng lượng”. Quan chức này không nói thêm về các kế hoạch khác của châu Âu nhằm áp dụng thuế châu Âu, ví dụ như thuế đối với chai nhựa hay thuế internet châu Âu.
Với cách diễn đạt rằng họ “không nhất thiết phản đối các quyết định đa số” khi liên quan đến “mục tiêu lớn hơn” của chính sách khí hậu, có thể tại hội nghị thượng đỉnh ở Brussels, cuộc thảo luận trong giới chính phủ EU về “quyền phủ quyết thuế” và “thuế châu Âu” sẽ được mở ra.
Trước đó, Ủy viên châu Âu người Hà Lan Frans Timmermans cũng tỏ ra lo ngại về thái độ cứng nhắc của Hà Lan trong đàm phán về ngân sách đa niên của châu Âu, như đã thể hiện trong một cuộc phỏng vấn gần đây với Financiele Dagblad. Timmermans lo ngại rằng Hà Lan với cách tiếp cận không linh hoạt có thể đứng một mình và cuối cùng sẽ thiệt hại hơn nếu không chịu thỏa hiệp. Các quốc gia như Áo, Đan Mạch và Thụy Điển cũng phản đối việc tăng ngân sách EU.
Với thái độ mới về việc từ bỏ quyền phủ quyết thuế, chính phủ Hà Lan không chỉ thay đổi tư thế so với các quan điểm trước đó mà còn đi ngược lại với đảng lớn nhất trong liên minh cầm quyền là VVD. Điều này có thể khiến quyết định đóng góp nhiều hơn của Hà Lan cho EU dẫn tới bất đồng hoặc khủng hoảng trong liên minh chính phủ Hà Lan.
Theo các nguồn tin EU, trong hậu trường Brussels, các con số đang được điều chỉnh “rất kỹ lưỡng” để tìm ra giải pháp cho các yêu cầu của các quốc gia thành viên và có “chuyển biến” trong các cuộc đàm phán. Nếu đúng như vậy, hội nghị thượng đỉnh ngày 20 tháng 2 có thể đạt được thỏa thuận mang tính chính trị về các nguồn thu mới trong tương lai phục vụ các dự án EU mới như Thỏa thuận Xanh, sau đó ở một hội nghị thượng đỉnh tiếp theo (vào nửa cuối năm 2021) thỏa thuận cuối cùng có thể được ký kết.