Văn phòng mới này sẽ tập hợp các cuộc điều tra hiện đang được Tòa án Hình sự Quốc tế ICC và nhóm điều tra chung JIT do Lithuania, Ba Lan và Ukraine chỉ đạo thực hiện. Thêm vào đó, Eurojust đã công bố vào thứ Năm, đúng một năm sau khi chiến tranh Nga-Ukraine bắt đầu, rằng họ cũng đã xây dựng một cơ sở dữ liệu để thu thập các bằng chứng điện tử.
Các nhà điều tra đã thu thập bằng chứng chống lại 276 cá nhân, trong đó 99 người đã bị truy tố. Hiện chưa có chi tiết về danh tính và các cáo buộc được tiết lộ. Trả lời câu hỏi của phóng viên về việc liệu và khi nào Tổng thống Nga Putin sẽ bị xét xử, Chủ tịch Eurojust Ladislav Hamran cho biết việc xét xử quốc tế sẽ phụ thuộc vào sự thống nhất quốc tế, nhưng “ngày đó chắc chắn sẽ đến”.
Bên cạnh đó, Hà Lan cũng muốn thiết lập một trụ sở châu Âu tại The Hague để truy tố các công ty phương Tây vòng tránh lệnh cấm vận đối với Nga. Cơ quan tư pháp này có thể hợp tác với các cơ quan tư pháp quốc tế đã có mặt tại The Hague. Tất cả các quốc gia lớn trong EU được cho là đã đồng thuận về việc này.
Kể từ cuộc xâm lược của Nga vào Ukraine, các nước EU đã hạn chế xuất khẩu sang Nga. Nhưng Kremlin đã “vượt rào” lệnh cấm vận này một cách lớn lao, ví dụ với sự trợ giúp của các bên trung gian nước ngoài. Trụ sở châu Âu mới sẽ thu thập thông tin từ tất cả các nước EU về các hành vi trốn tránh đó, ông Hoekstra cho biết.
Tại Liên Hợp Quốc, mặc dù đã có nhiều cuộc thảo luận về việc truy tố tương lai đối với Nga, các chính trị gia và quân nhân Nga vì vai trò trong chiến tranh với Ukraine, nhưng chưa có sự rõ ràng nào. Về lý thuyết, Tòa án Công lý Quốc tế hoặc ICC có thể được xem xét, nhưng cũng có thể – giống như tòa án Nam Tư – một tòa án riêng của Liên Hợp Quốc sẽ được thành lập cho việc này. Có khả năng Nga sẽ ngăn chặn điều đó tại Hội đồng Bảo an LHQ.
Cũng có khả năng tại Hà Lan sẽ thiết lập một tòa án đặc biệt ‘theo luật pháp Ukraine’. Điều này có thể thực hiện mà không cần qua Hội đồng Bảo an (tức không cần sự chấp thuận của Nga). Cấu trúc pháp lý này từng được áp dụng để truy tố các nghi phạm Libya trong vụ đánh bom máy bay Mỹ trên bầu trời Lockerbie, Scotland, thông qua một tòa án đặc biệt tại trại giam nghiêm ngặt Kamp Zeist.