Tuần tới tại Brussels và Liên minh châu Âu diễn ra “Tuần lễ Xanh”. Cả các bộ trưởng nông nghiệp châu Âu, Ủy ban Nông nghiệp và Nghị viện châu Âu sẽ quyết định những vấn đề quan trọng về chính sách nông nghiệp chung mới của châu Âu (GLB), ít nhất đây là kế hoạch dự kiến.
Mặc dù đã có hơn hai năm đàm phán chuẩn bị, các bộ trưởng Nông nghiệp và các nhóm chính trị trong Nghị viện châu Âu vẫn chưa thể thống nhất về hàng chục vấn đề, cả với nhau và nội bộ.
Các đại biểu nghị viện tranh luận và bỏ phiếu về các kế hoạch cải cách chính sách nông nghiệp chung (GLB). Việc xem xét này nhằm làm cho chính sách GLB trở nên bền vững hơn, mạnh mẽ hơn và linh hoạt hơn. Gói đề xuất bao gồm các kế hoạch tăng cường các thực hành thân thiện với khí hậu và môi trường bắt buộc, giảm chi trả cho các doanh nghiệp nông nghiệp lớn và dành nhiều tiền hơn cho các doanh nghiệp nhỏ và nông dân trẻ.
Vấn đề là làm cách nào để EU chi tổng cộng 386,7 tỷ euro trong giai đoạn 2021-2027 cho nông dân và các khu vực nông thôn. Các bộ trưởng sẽ họp vào thứ hai và thứ ba tại Luxembourg (và có thể kéo dài đến thứ tư), còn Nghị viện châu Âu sẽ bỏ phiếu từ thứ hai đến thứ sáu về hàng trăm đề xuất sửa đổi mang tính định hướng (và có thể kéo dài đến tối thứ sáu).
Theo tình hình hiện tại, các lần bỏ phiếu cuối cùng có thể chỉ được tổng kết vào chiều thứ sáu khoảng 17:30. Một số quan sát viên còn cho rằng các cuộc thảo luận có thể chỉ kết thúc ở kỳ họp toàn thể tiếp theo vào tháng 11.
Các lãnh đạo chính trị của ba nhóm lớn nhất trong Nghị viện cho biết tuần trước họ đã đạt được một “thỏa thuận định hướng”. Các nhóm Dân chủ Cơ Đốc (EVP), Xã hội Dân chủ (S&D) và Tự do (Renew) chiếm 60% trong số 705 ghế. Tuy nhiên, không chắc rằng kỷ luật nhóm sẽ được duy trì bởi vì tuần trước đã rõ rằng Ủy ban Nông nghiệp (AGRI), Ủy ban Ngân sách (BUDG) và Ủy ban Môi trường (ENVI) vẫn không thống nhất về nguồn tài chính cho định hướng tương lai.
Nguyên nhân gây nhiều bất đồng là câu hỏi mức độ nông nghiệp cần tuân thủ các quy định mới về khí hậu và môi trường trong tương lai ra sao. Trong giới nông nghiệp, Thỏa thuận Xanh được xem là nguyên nhân lớn gây tranh cãi. Một số người coi các thỏa hiệp hiện tại trong nghị viện và Hội đồng bộ trưởng như sự ‘buông lỏng’ đầu tiên các tiêu chí Thỏa thuận Xanh trong chính sách GLB mới.
Thêm vào đó, “thỏa hiệp” của ba lãnh đạo nhóm được hiểu như một thất bại của nhóm S&D. Theo các đảng đối lập trong Nghị viện, các thành viên xã hội dân chủ đã chấp nhận chiến lược của EVP và Renew là ‘nhận lấy những gì có thể được’ ngay lúc này. Làn sóng đối lập phía tả cáo buộc S&D không giữ vững các mục tiêu Môi trường và Khí hậu của Thỏa thuận Xanh, và chính sách GLB “mới” đang cố thoát khỏi yêu cầu bền vững cấp thiết.
Một sự bất đồng tương tự cũng tồn tại giữa các bộ trưởng Nông nghiệp của các nước EU. Câu hỏi là liệu trong tương lai 20% hay 30% trợ cấp nông nghiệp hiện tại sẽ được dành cho mục tiêu ‘hữu cơ’. Và có nên cấm hoàn toàn việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học, hay chỉ cấm một phần. Cũng như việc thực hiện lệnh cấm đó ngay lập tức hay đợi vài năm. Các bộ trưởng cũng chưa đồng thuận về tỷ lệ phần trăm đất nông nghiệp cần dành cho các vành đai hoa và các vùng phủ xanh.
Khi các bộ trưởng và Nghị viện châu Âu xác định được quan điểm cuối cùng riêng của mình, cả hai bên sẽ phải tìm sự đồng thuận với nhau, rồi sau đó là với Ủy ban châu Âu. Do đó, chính sách GLB “mới” khả năng sẽ chỉ chính thức có hiệu lực sớm nhất vào năm 2023.