Nghị sĩ Nghị viện châu Âu người Hà Lan Kim van Sparrentak (GroenLinks) tỏ ra không hài lòng với thỏa thuận về hành trình bằng tàu hỏa mà các bộ trưởng EU và một ủy ban của Nghị viện châu Âu đã đạt được vào tuần trước. Bà gọi đây là một cơ hội bị bỏ lỡ.
“Nếu chúng ta thực sự cải thiện quyền lợi của hành khách, sẽ có nhiều người hơn chọn đi tàu và góp phần bảo vệ khí hậu. Thật tiếc khi cơ hội này lại bị bỏ lỡ.”
Tổ chức đại diện cho các tổ chức người tiêu dùng cũng tỏ ra thất vọng, theo trang Treinreizagers.nl. Giám đốc Monique Goyens của tổ chức đại diện châu Âu BEUC cũng gọi đây là một cơ hội bị tuột mất khi quyền lợi hành khách hầu như không được cải thiện. “Có một vài cải tiến nhỏ. Nhưng các quốc gia EU vẫn có thể cấp nhiều miễn trừ cho các quy định mới, điều này sẽ làm suy yếu quyền lợi của hành khách.”
Nhiều chuyên gia cũng chỉ trích các thỏa thuận hiện tại giữa các Bộ trưởng Giao thông Vận tải và ủy ban nghị viện, trong đó có ông Elmer van Buuren, chủ tịch Quỹ Train2EU. Quỹ này nhằm mục đích cải thiện việc đi lại quốc tế bằng tàu hỏa.
Điểm suy giảm lớn nhất nằm ở một điều khoản rộng mới cho phép các công ty đường sắt trong trường hợp tàu bị chậm có thể viện dẫn tình huống bất khả kháng. Do đó, trong nhiều trường hợp họ không còn phải bồi thường tiền nữa. Ông Van Buuren cho rằng các công ty đường sắt cũng có thể dùng điều khoản này để né tránh trách nhiệm trong trường hợp xảy ra đại dịch mới.
Thỏa thuận mới là kết quả của một quá trình đàm phán kéo dài 3 năm. Nó chỉ có hiệu lực nếu các quốc gia EU đồng ý. Khả năng các nước này phủ quyết là rất nhỏ. Bởi chính các chính phủ quốc gia này là cổ đông của các công ty quốc doanh trên. Họ cũng chính là những người đã thành công trong việc vận động hành lang để làm giảm tham vọng của Ủy ban châu Âu và Nghị viện châu Âu.
Tuy nhiên, tất cả các bên liên quan đồng ý rằng ngoài những điểm xấu đi thì cũng có các cải thiện. “Chúng ta tiến một bước nhưng đồng thời lùi hai bước,” bà Van Sparrentak tóm tắt. Một điểm cải thiện là trong tương lai tất cả các tàu mới phải có không gian chứa ít nhất bốn xe đạp trên tàu. Điều này áp dụng cho các tàu mới và tàu được cải tạo từ năm 2023 trở đi.
Một cải thiện khác được thực hiện dành cho người khuyết tật. Hành khách có hạn chế về khả năng vận động sẽ phải thông báo cho nhà vận chuyển ít nhất 24 giờ trước khi lên tàu, thay vì 48 giờ theo quy định hiện hành của châu Âu. Ông Van Buuren cho biết: “Hà Lan đã chứng minh có thể thông báo chỉ một giờ trước. Vì vậy, xét đến khía cạnh này thì kết quả cải thiện là khá ít ỏi.”