Ba nhóm lớn nhất trong Nghị viện châu Âu cuối cùng đã đồng thuận về việc hạn chế hệ thống giao dịch phát thải ETS, nhưng được kéo dài trong thời gian dài hơn. Điều này cũng mở đường cho sự nhất trí về hai luật khí hậu quan trọng khác của Ủy ban châu Âu.
Trong trường hợp này, Nghị viện châu Âu, Ủy ban châu Âu và 27 quốc gia EU có thể khởi động các cuộc đàm phán ba bên (trilogue) về các Luật khí hậu của Ủy viên Frans Timmermans. Việc bãi bỏ ‘giấy phép miễn phí’ giờ đây được triển khai dần trong một khoảng thời gian dài hơn, nhưng lại ngắn hơn so với đề xuất ban đầu của Ủy ban.
Cũng đã có sự liên kết với hệ số điều chỉnh hải quan mới được áp dụng (CBAM) đối với việc nhập khẩu các sản phẩm ô nhiễm môi trường giá rẻ từ các nước có chi phí thấp. Nếu các ‘điều khoản đối chiếu’ trong các hiệp định thương mại không hiệu quả (và hàng nhập khẩu giá rẻ vẫn tràn vào), các doanh nghiệp châu Âu sẽ giữ được quyền ETS của mình.
Thỏa thuận giữa Liên minh Nhân dân châu Âu (EVP) trung hữu, Đảng Xã hội Dân chủ (S&D) và nhóm Tự do Renew Europe (RE) cũng nhận được sự ủng hộ của Đảng Xanh. Tháng trước, các nhóm cánh tả và xanh mong muốn bãi bỏ toàn bộ giấy phép ETS miễn phí càng sớm càng tốt, trong khi các đảng dân chủ Kitô và bảo thủ lại muốn hạn chế tối đa các khoản thuế bổ sung cho doanh nghiệp và kéo dài thời gian thực hiện.
Trong thỏa hiệp mới đạt được, luật quy định rằng trong vòng mười năm tới, lượng khí thải do giấy phép ETS phải giảm gần hai phần ba. Mức phát thải tối đa cũng sẽ được giảm xuống hàng triệu tấn. Thỏa thuận này sẽ được trình bày ngày 22 tháng 6 tới trước Nghị viện châu Âu để bỏ phiếu toàn thể.
Người đàm phán EVP Esther de Lange bày tỏ sự hài lòng với thỏa hiệp đạt được với Euractiv. “Trước hết chúng tôi muốn đạt được mục tiêu giảm phát thải CO2 55% trước khi kết thúc thập kỷ này,” bà nói.
Mục tiêu thứ hai là tạo ra “khoảng không thở” cho các ngành công nghiệp châu Âu, vốn “đang hoạt động trong tình hình kinh tế rất khó khăn”, do lạm phát và giá năng lượng tăng, tình hình này bị kích thích bởi chiến tranh ở Ukraina.
“Tôi hy vọng tuần tới chúng tôi có thể thông qua điều này tại Nghị viện, để bắt đầu đàm phán với Hội đồng Bộ trưởng, vì rất quan trọng để chúng ta hoàn thiện luật này nhanh nhất có thể,” người đàm phán PvdA Mohammed Chahim nói.
Tuần này tại Strasbourg cũng sẽ có quyết định về một phần quan trọng khác trong các kế hoạch khí hậu của Ủy ban Von der Leyen. Đại đa số ủy ban môi trường ENVI từ chối coi khí đốt và năng lượng hạt nhân là ‘năng lượng bền vững’, như Ủy ban châu Âu đang đề xuất.
Quyết định đưa khí đốt và năng lượng hạt nhân vào danh sách đầu tư bền vững được trợ cấp (’taxonomy’) là một hành động ủy quyền, Nghị viện châu Âu có thể chặn lại bằng đa số tuyệt đối (353 trên 705 phiếu). Nếu điều này xảy ra trong tuần, Ủy ban châu Âu sẽ phải trình một đề xuất mới.
Theo thông tin, Ủy viên Khí hậu Frans Timmermans đồng tình về mặt nội dung với phản đối của phe chống đối việc đưa khí đốt và năng lượng hạt nhân vào danh mục taxonomy, nhưng năm ngoái, đa số Ủy ban châu Âu đã đồng ý dưới áp lực của Đức và Pháp.
Pháp muốn giữ cho ngành năng lượng hạt nhân trong nước nhận được trợ cấp, còn Đức lúc đó muốn bảo vệ đường ống khí đốt (Nga) Nord-Stream-2. Hiện nay, liên minh ‘đèn giao thông’ mới của Đức đã phản đối taxonomy về khí đốt.