Thủ tướng sắp mãn nhiệm Mark Rutte đã đề cử nhân vật Dân chủ Thiên chúa giáo Hoekstra để thay thế vị trí phụ trách lĩnh vực khí hậu của nhà xã hội dân chủ Frans Timmermans. Ông Timmermans đã xin từ chức vào tuần trước để trở về chính trường Hà Lan, có thể trở thành thủ tướng mới sau cuộc bầu cử Quốc hội ngày 22 tháng 11.
Tại Nghị viện châu Âu có những nghi ngại lớn về quan điểm môi trường và khí hậu của Hoekstra, bởi thực tế là phe Dân chủ Thiên chúa giáo EVP của ông trong vài tháng qua tại Brussels và Strasbourg đã tích cực vận động chống lại hai đề xuất “xanh” quan trọng liên quan đến phục hồi thiên nhiên và hạn chế sử dụng thuốc trừ sâu trong nông nghiệp.
Chủ tịch Ủy ban Ursula von der Leyen dù sao cũng muốn tránh việc “con át chủ bài” của Ủy ban mình, Thỏa thuận Xanh, rơi vào vùng nguy hiểm, nên đã giao cho Phó Chủ tịch đầu tiên mới của bà, nhà xã hội dân chủ Slovakia Maros Sefcovic, nhiệm vụ điều phối và giám sát toàn diện tất cả các công việc liên quan đến Thỏa thuận Xanh. Điều này có nghĩa là Hoekstra sẽ phải phụ thuộc vào ông này.
Cũng trong tháng này, việc thay đổi phân công công việc khác trong Ủy ban châu Âu đang được chuẩn bị, liên quan đến việc bổ nhiệm Ủy viên Bulgaria mới Ivanova và sự ra đi sắp tới của Ủy viên Đan Mạch Margrete Verstager. Bà Verstager dự kiến sẽ làm giám đốc Ngân hàng Đầu tư châu Âu trong năm nay.
Hơn nữa, việc bổ nhiệm này tạm thời chỉ có hiệu lực tối đa một năm, bởi sau cuộc bầu cử châu Âu (tháng 6 năm 2024), các nguyên thủ quốc gia và lãnh đạo chính phủ sẽ phải thành lập một Ủy ban mới. Chưa chắc thủ tướng Hà Lan mới sẽ ủng hộ việc tái bổ nhiệm Hoekstra. Về lý thuyết, có khả năng “thủ tướng Timmermans” sẽ đề cử người tiền nhiệm của mình, “cựu thủ tướng Rutte” làm ứng viên.
Chủ tịch Ursula von der Leyen sẽ phỏng vấn Hoekstra vào thứ Ba. Khi đó sẽ rõ ràng hơn về phạm vi công việc của ông. Chưa chắc ông sẽ đảm nhận toàn bộ lĩnh vực về khí hậu, nhưng Hoekstra đã xác nhận vào thứ Sáu rằng ông có tham vọng và coi sự nóng lên toàn cầu là “một trong những chủ đề lớn nhất của thời đại chúng ta”.
Nếu Von der Leyen đồng ý đối với đề cử của Rutte, Hoekstra sẽ phải thuyết phục các thành viên Nghị viện châu Âu trong một phiên điều trần nghị viện. Điều này có thể diễn ra vào tuần thứ hai của tháng Chín. Trước đây đã từng có trường hợp một ứng viên được đề cử không được thông qua.
Các thành viên phe cánh tả tại Nghị viện châu Âu có nhiều băn khoăn. “Chưa chắc Nghị viện sẽ ủng hộ ông ấy”, đại diện đảng PvdA Hà Lan Mohammed Chahim cho biết. “Khả năng chúng tôi ủng hộ phụ thuộc vào việc liệu ông có gây bất ngờ cho chúng tôi trong phiên điều trần hay không.
Ông sẽ phải trả lời câu hỏi liệu ông có muốn đẩy nhanh hay kìm hãm các biện pháp về khí hậu và môi trường. Nhưng chúng tôi không quá hào hứng với ông ấy”, nhà xã hội dân chủ S&D nhấn mạnh thêm.
Nhóm các nhà tự do thuộc Renew và Đảng Xanh tại Strasbourg cũng đã bày tỏ quan ngại về thiếu một “chính sách xanh” rõ ràng của Hoekstra. Có thể mọi chuyện chỉ phụ thuộc vào một hoặc hai phiếu.