Nghị viện châu Âu sau một cuộc bỏ phiếu hỗn loạn vẫn chưa đưa ra quan điểm rõ ràng về Luật Khí hậu của Ủy viên EU Frans Timmermans. Điều này rất bất thường khi chưa đạt được sự đồng thuận về các đề xuất luật quan trọng ngay vào phút chót của các phiên họp toàn thể.
Một phần tài chính quan trọng đã bị bác bỏ với đa số rất nhỏ (11 phiếu). Đề xuất về hệ thống ETS mới cho giao dịch khí thải hiện được ‘trả lại cho ủy ban ENVI’, cho phép các nhóm nghị sĩ đàm phán lại.
Do đó, các cuộc bỏ phiếu về các phần khác (CBAM, Quỹ Xã hội) cũng phải trì hoãn.
Thực tế, ‘cuộc tranh luận khí hậu lớn’ đã vấp ngã ngay lần bỏ phiếu đầu tiên khi cần quyết định cách và thời điểm các doanh nghiệp sẽ phải trả thêm thuế cho ô nhiễm không khí và đất đai. Các quyền ETS miễn phí mà nhiều ngành công nghiệp đang có dự kiến sẽ bị bãi bỏ nhanh hơn.
Một số nhóm nghị sĩ muốn thực hiện sớm vào năm 2024, số khác muốn muộn hơn vài năm và lại có người không muốn áp thêm thuế. Những quy định này cũng sẽ áp dụng cho sử dụng đất (các trang trại chăn nuôi quy mô lớn) và ngành vận tải.
Thuế bổ sung này sẽ là nguồn tài chính quan trọng để hỗ trợ năng lượng, cách nhiệt nhà ở, đổi mới sáng tạo và đẩy nhanh phát triển năng lượng bền vững (năng lượng mặt trời và gió). Tuy nhiên, nguồn này đã biến mất khi hệ thống ETS mới bị bác bỏ.
Trên thực tế, Nghị viện châu Âu chủ yếu chia rẽ về việc liệu do cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay (do cuộc chiến tranh Nga ở Ucraina) có nên làm chậm các yêu cầu môi trường và khí hậu hay nên đẩy nhanh chúng. Sự khác biệt trong đánh giá này đã thể hiện ngay từ mùa xuân năm nay khi dưới áp lực của nhóm EVP các yêu cầu trong Thỏa thuận Xanh về nông nghiệp được tạm thời nới lỏng.
Nhóm Dân chủ Kitô giáo EVP lần này – mặc dù trước đó bị ủy ban môi trường ENVI bác bỏ – vẫn đệ trình các đề xuất sửa đổi (để áp thuế muộn hơn, miễn phạt các nhà ở thất thoát nhiệt, không cấm sản xuất xe động cơ xăng mới, v.v.).
Đề xuất của EVP được đồng minh liên minh tự do Renew ủng hộ với lý do chiến lược, đồng thời nhận được sự hỗ trợ từ nhóm Bảo thủ ECR, nhóm Dân tộc chủ nghĩa Identitair và cực hữu. Điều này khiến gói của Timmermans có nguy cơ bị ‘cắt giảm’ và cả việc ‘tài trợ’ cho các phần khác có thể bị mất.
Do đó, cuối cùng nhóm Xã hội Dân chủ S&D, Đảng Xanh và Liên minh Cánh tả đã bỏ phiếu chống (cho một kế hoạch mà họ gọi là quá mỏng), trong khi phe cực hữu bỏ phiếu chống vì cho rằng gói bị cắt giảm vẫn còn quá nhiều.
Chủ tịch ủy ban môi trường ENVI, ông Pascal Canfin – một nghị sĩ tự do người Pháp – cho biết sau cuộc bỏ phiếu rằng theo ông chênh lệch giữa các nhóm nghị sĩ không quá lớn. Cuộc bỏ phiếu bị bác bỏ chủ yếu liên quan đến việc chúng ta sẽ áp dụng ‘niên hạn thuế ETS’ vào giai đoạn 2024-2026, hay 2026-2028 hoặc 2028-2030.
Phó trưởng nhóm EVP Esther de Lange kêu gọi nhóm xã hội dân chủ S&D thảo luận lại vấn đề trong ủy ban và cho biết lúc đó cũng có thể xem xét về quỹ xã hội (đang chưa được xử lý).