Phương tiện giao thông thương mại hạng nặng như xe buýt và xe tải hiện chiếm hơn 25% lượng khí thải nhà kính từ giao thông đường bộ trong EU. Chúng cũng chịu trách nhiệm cho hơn 6% tổng lượng khí thải nhà kính của EU. Theo đề xuất mà Ủy ban châu Âu đưa ra vào tháng 2 năm ngoái, việc giảm thiểu những khí thải này là điều then chốt để đạt được mục tiêu trung hòa khí hậu của EU vào năm 2050.
Xe tải và xe buýt mới trong EU đã bị ràng buộc bởi các yêu cầu về CO2, nhưng những quy định này đã lạc hậu so với các mục tiêu khí hậu mới của EU và các đổi mới trong ngành. Luật mới vì thế nâng cao các mục tiêu một cách đáng kể: giảm 45% lượng phát thải CO2 vào năm 2030, 65% vào năm 2035 và 90% vào năm 2040. Thành công của nghị viện còn là việc mở rộng phạm vi loại phương tiện được áp dụng quy định, như xe chở rác và nhiều loại xe chuyên dụng khác.
Đối với xe buýt thành phố, những bước đi khác cũng được thực hiện. Đến năm 2030, các xe buýt mới hoạt động trong thành phố phải giảm phát thải đến 90%. Đến năm 2035, những xe này phải hoàn toàn không phát thải. Kể từ năm 2030, còn có các mục tiêu giảm phát thải được đặt ra cho các rơ moóc (7,5%) và các sơ mi rơ moóc (10%). Cuối cùng, mục đích là làm cho tất cả phương tiện hạng nặng trong toàn EU hầu như không phát thải.
Luật mới bắt buộc Ủy ban châu Âu phải đánh giá hiệu quả và tác động của nó. Việc đánh giá này cần phải được tiến hành trước năm 2027. Trong đó, sẽ xác định xem có cần điều chỉnh các quy định đối với xe tải nhỏ hay không. Ủy ban cũng sẽ xem xét vai trò của một phương pháp đăng ký các phương tiện thương mại hạng nặng chỉ sử dụng nhiên liệu trung hòa CO2. Đồng thời, sẽ đánh giá vai trò tiềm năng của một hệ số điều chỉnh carbon trong quá trình chuyển đổi sang phương tiện hạng nặng không phát thải.
Chính nghị sĩ Hà Lan Bas Eickhout (Liên minh Xanh) đã đóng vai trò báo cáo viên nghiên cứu vấn đề này. Báo cáo đã cụ thể hóa luật mới được thông qua. "Việc chuyển đổi sang xe tải và xe buýt không phát thải không chỉ là chìa khóa để đạt được mục tiêu khí hậu của chúng ta mà còn là động lực quan trọng để cải thiện chất lượng không khí trong các thành phố," ông Eickhout cho biết. "Chúng tôi cung cấp sự rõ ràng cho một trong những ngành sản xuất lớn nhất châu Âu và tạo ra động lực rõ ràng để đầu tư vào điện khí hóa và hydrogen."
Sau khi toàn bộ nghị viện đã đồng thuận với luật, chỉ còn các bộ trưởng môi trường phải phê duyệt. Việc này sẽ diễn ra vào mùa xuân tới, dự kiến sẽ được đa số lớn ủng hộ.