Trong một bài phát biểu trước Nghị viện châu Âu, cựu Thủ tướng Hà Lan nhấn mạnh rằng liên minh quân sự "không đang trong chiến tranh, nhưng cũng không có hòa bình."
Rutte cho biết ông "rất lo ngại về tình hình an ninh" và nhắc lại rằng EU và các quốc gia thành viên EU phải nhanh chóng tăng cường ngành công nghiệp quốc phòng của mình.
Ông nói rằng các quốc gia thành viên cần nâng ngân sách quốc phòng hàng năm ‘cao hơn đáng kể so với mức hai phần trăm hiện tại’. Ông không đưa ra tỷ lệ mới cụ thể nhưng nói ‘chúng ta có thể ổn trong năm năm tới, nhưng sau đó khoảng cách với Nga, Trung Quốc, Bắc Triều Tiên và Iran sẽ quá lớn.
Rutte chỉ trích - bằng những lời lẽ lịch sự nhưng không thể hiểu lầm - rằng trong chính trị châu Âu, việc ra các quyết định cần thiết cấp bách đã mất quá nhiều thời gian. Về việc phát triển và sản xuất chung các loại vũ khí mới đã được nói đến nhiều năm rằng rất cần thiết, nhưng hầu như không có tiến triển gì. Rutte gọi ngành công nghiệp quốc phòng và sản xuất vũ khí của châu Âu hiện nay là "quá nhỏ, quá phân mảnh và quá chậm".
Người đứng đầu NATO kêu gọi Ủy ban Quốc phòng của Nghị viện châu Âu không tạo ra các rào cản cho việc sản xuất hoặc mua sắm hệ thống vũ khí nếu chúng đến từ các công ty trong các quốc gia NATO không thuộc EU (tức là Hoa Kỳ, Canada, Thổ Nhĩ Kỳ và Vương quốc Anh).
Ủy ban châu Âu năm ngoái đã dành một khoản trợ cấp 1,5 tỷ euro cho các quốc gia đặt các đơn hàng quốc phòng với các công ty trong các quốc gia EU. Họ vẫn đang phải thỏa thuận về ‘việc phân bổ công bằng’ số tiền đó giữa các quốc gia EU có ngành công nghiệp quốc phòng.
Không phải ngẫu nhiên (?) Rutte đã nêu ví dụ đầu tiên là việc đóng mới các tàu hải quân và tàu ngầm (tức ngành đóng tàu Hà Lan) và các hệ thống radar và phòng thủ tên lửa (tức công ty Thales tại Twente). Ông cũng nhắc đến các xe bọc thép của công ty Rheinmetall của Đức.
Rutte nói rằng ông hoan nghênh kế hoạch, chương trình ngành công nghiệp quốc phòng châu Âu, nhưng cũng cảnh báo sự thận trọng. Ông nhấn mạnh rằng tương lai an ninh châu Âu "phụ thuộc vào kết quả của cuộc chiến ở Ukraina". Ông thúc giục các đồng minh NATO châu Âu tăng cường sự hỗ trợ quân sự cho Kiev.