Trung Quốc tức giận với Nghị viện châu Âu về việc trao giải thưởng Sacharov về tự do tư tưởng cho nhà hoạt động Oeigoer Ilham Tohti. Với Bắc Kinh, Tohti là 'tội phạm bị kết án,' Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết.
Bắc Kinh bày tỏ hy vọng châu Âu sẽ tôn trọng công việc nội bộ và chủ quyền pháp lý của Trung Quốc, không cổ súy cho các phần tử khủng bố. Một phát ngôn viên chính phủ cho biết bà không rõ giải thưởng cụ thể gồm những gì, nhưng bà biết Ilham Tohti là tội phạm bị các tòa án Trung Quốc kết án, bà nói thêm.
Ilham Tohti là cựu giáo sư tại Đại học Bắc Kinh. Nhiều năm qua ông đã đấu tranh cho nhiều quyền lợi hơn cho dân tộc Oeigoer ở tỉnh Tân Cương, Trung Quốc. Nhiều người Oeigoer cảm thấy bị chính quyền Trung Quốc đàn áp. Theo các tổ chức nhân quyền, đến một triệu người Oeigoer ở Tân Cương đang bị giam giữ trong các trại cải tạo chính trị.
Tohti bị kết án tù chung thân cách đây năm năm với cáo buộc ly khai và kích động thù địch, bạo lực sắc tộc. Việc Nghị viện châu Âu trao giải cho ông nhằm chiếu sáng tình hình của cộng đồng thiểu số Oeigoer tại Trung Quốc. "Chúng tôi kêu gọi chính phủ Trung Quốc thả ông Tohti và tôn trọng quyền lợi của các dân tộc thiểu số tại Trung Quốc," David Sassoli, Chủ tịch Nghị viện châu Âu nói.
Trước đây cũng từng có phản đối từ Bắc Kinh khi nhà bất đồng chính kiến Trung Quốc Liu Xiaobo nhận giải Nobel Hòa bình năm 2010. Nhưng vì Liên minh châu Âu rất quan trọng về kinh tế với Trung Quốc, nên hiện tại những lời phản đối chỉ dừng lại ở mức lời nói.
Giải Sacharov được đặt tên theo nhà bất đồng chính kiến Liên Xô và người đoạt giải Nobel Andréi Sakharov. Năm ngoái giải được trao cho đạo diễn Ukraine Oleg Sentsov. Nelson Mandela là một trong những người chiến thắng trước đó.