Chi phí thực phẩm tăng cao do các yếu tố như chi phí năng lượng, căng thẳng địa chính trị, thiếu hụt lao động và mất mùa do biến đổi khí hậu, theo một nghiên cứu mới của một trường đại học Đức.
Trớ trêu thay, chính sản xuất thực phẩm là một trong những nguyên nhân lớn gây ra biến đổi khí hậu. Những biện pháp như định giá CO2 và phát triển bền vững nông nghiệp có chi phí liên quan ảnh hưởng đến cả nhà sản xuất và người tiêu dùng. Vấn đề đặt ra là: ai sẽ trả tiền cho các quy định khí hậu áp dụng trong sản xuất thực phẩm?
Theo nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Khí hậu Potsdam (PIK), các chuỗi giá trị khu vực đóng vai trò then chốt. Ở các nước giàu như Mỹ, chi phí nông nghiệp chiếm dưới 20% tổng giá thực phẩm, trong khi ở các vùng như châu Phi vùng Sahara phía Nam chiếm tới 70%. Sự khác biệt này minh họa cách thức vận hành của các chuỗi thực phẩm trên toàn cầu.
Việc tiêu thụ các sản phẩm chế biến có dấu chân sinh thái lớn. Ở các nước giàu, người dân chi nhiều tiền cho các sản phẩm xa xỉ và ăn ngoài, trong khi thực phẩm căn bản ở các nước nghèo chiếm tỷ lệ lớn hơn trong thu nhập cá nhân. Các biện pháp về khí hậu vì vậy có tác động nặng nề đến người tiêu dùng trong các nước thu nhập thấp. Các nhà sản xuất ở những khu vực này chuyển giá tăng trực tiếp 1-1, đe dọa an ninh lương thực.
Nghiên cứu của PIK mô phỏng hai kịch bản: một trong đó các biện pháp khí hậu được thực hiện nghiêm ngặt và một trong đó mọi thứ giữ nguyên như cũ. Ở các nước giàu, giá tiêu dùng tăng lên 1,25 lần vào năm 2050, trong khi giá tăng 2,73 lần. Ở các nước nghèo, ảnh hưởng nghiêm trọng hơn: giá tiêu dùng tăng 2,45 lần và giá sản xuất tăng 3,3 lần.
Nếu không có các biện pháp khí hậu tham vọng, dân số thế giới sẽ đối mặt với nguy cơ giá thực phẩm tăng cao hơn do điều kiện thời tiết cực đoan và chuỗi cung ứng bị gián đoạn. Đầu tư vào nông nghiệp bền vững và định giá CO2 công bằng có thể giúp vượt qua những thách thức này. Hỗ trợ tài chính cho các nhóm dân cư và khu vực dễ bị tổn thương là rất cần thiết để đảm bảo sự chuyển đổi công bằng và đảm bảo an ninh, theo kết luận của nghiên cứu Đức.