Đối với các nông dân Đức biểu tình, thước đo thành công có vẻ khá đơn giản: vào thứ Hai, cuộc biểu tình toàn quốc tại Berlin sẽ có quy mô như thế nào? Chỉ có vài trăm chiếc máy kéo, vài nghìn nông dân hay sẽ có hàng chục nghìn người biểu tình cùng với hàng nghìn phương tiện nông nghiệp dọc theo đại lộ Unter den Linden?
Hơn nữa, vào thứ Ba và thứ Tư, ủy ban nông nghiệp của Bundestag sẽ họp, các bộ trưởng của 16 bang sẽ thảo luận đề xuất cắt giảm ngân sách vào thứ Năm, và cuối tuần này tại Berlin sẽ diễn ra Tuần lễ Xanh (Grüne Woche). Tóm lại, nhiều nông dân Đức vốn đã dự định tới Berlin trong tuần này.
Tuần qua, tại khoảng mười cuộc biểu tình khu vực, hàng nghìn phương tiện đã di chuyển trên các đường cao tốc hướng tới các nút giao thông đông đúc ở nhiều thành phố của Đức. Các tổ chức nông nghiệp Đức có một liên đoàn nông dân liên bang tổng hợp (DBV), nhưng chủ yếu được tổ chức theo từng bang. Lực lượng tổ chức và huy động nằm chủ yếu ở cấp bang.
Sự phân bố khu vực này có tác dụng “kìm hãm” trong chính trị Đức. Nhiều nhiệm vụ và quyền hạn (và ngân sách!) thuộc về chính phủ 16 bang. Bộ trưởng Liên bang về Dinh dưỡng và Nông nghiệp Cem Özdemir (Đảng Xanh) hiện là bộ trưởng liên bang, nhưng nhiều quyết định của ông cần sự phối hợp của 16 bộ trưởng BMEL các bang.
Các bộ trưởng đó thuộc nhiều đảng khác nhau: hiện có sáu bang có bộ trưởng nông nghiệp thuộc CDU/CSU. Do vậy, không có nhiều tranh cãi và trách móc giữa liên minh và phe đối lập, giữa đỏ-vàng-xanh với đen trong chính sách BMEL trên toàn nước Đức.
Chủ yếu, Đảng Xanh và FDP lại là đối tượng chỉ trích của các nông dân thất vọng, nhưng ông Özdemir thường đáp trả bằng cách chỉ ra trong 50 năm qua chủ yếu các bộ trưởng CDU – với sự đồng thuận của SPD – đã xây dựng chính sách nông nghiệp Đức và theo ông là chủ yếu là không xây dựng hiệu quả.
Việc hiện đại hóa ngành chăn nuôi và nông nghiệp Đức là điều hầu hết các doanh nghiệp nông nghiệp đồng thuận: điều này đã được Ủy ban Tương lai Borchert (có thể coi như Johan Remkes của Đức) làm rõ. Và sự cần thiết này không chỉ do những yêu cầu từ Berlin hay Brussels về đa dạng sinh học, phúc lợi động vật, khí hậu hay Thỏa thuận Xanh mà thôi.
Nhưng chính trị Đức vẫn chưa thống nhất về cách thức chi trả cho quá trình chuyển đổi nông nghiệp này. Tại điểm thanh toán? Hay các tập đoàn thịt, siêu thị và ngành công nghiệp hóa chất nên tái đầu tư một phần lợi nhuận hàng tỷ của họ vào sản xuất thực phẩm?
Ngành nông nghiệp Đức những năm gần đây hoạt động khá tốt, nhưng cũng phải như các nước EU khác, chuẩn bị cho việc giảm trợ cấp thu nhập trong những năm tới. Đồng thời còn nhiều “khoảng cách” cần khắc phục: như ô nhiễm nitrat và xử lý phân bón. Thêm vào đó, kinh tế Đức hiện kém hơn các nước EU khác. Trong hai tuần tới tại Berlin sẽ công bố số liệu kinh tế năm và quý mới; có thể nền kinh tế Đức sẽ rơi vào suy thoái.
Độ ủng hộ liên minh Đức hiện khá thấp. Các nhóm chính trị và nông nghiệp cực đoan cố gắng chiếm lĩnh cuộc tranh luận về dầu diesel nông nghiệp. Các tài xế xe tải và lái tàu đã đình công; giờ đến lượt nông dân xuống đường. Trong bối cảnh bất lợi này, liên minh dưới quyền thủ tướng Olaf Scholz phải cố gắng trong hai tuần tới thúc đẩy cắt giảm ngân sách hàng tỷ euro qua Bundestag. Với liên minh đèn giao thông, đây cũng có thể là thời điểm quyết định được hay không….