Nguyên nhân trực tiếp là từ kế hoạch ‘phục hồi kinh tế’ được Bộ trưởng Tài chính FDP tự do Christian Lindner trình bày tuần trước. Báo cáo của FDP này được coi là ‘hoàn toàn trái ngược’ với ‘Quỹ Đức’ của Bộ trưởng Kinh tế Habeck (Đảng Xanh). Quỹ kích thích này nhằm mục đích thúc đẩy nền kinh tế Đức đang suy yếu.
Kế hoạch của FDP cũng được đưa ra chưa đầy một tuần sau khi Thủ tướng Olaf Scholz (SPD) tổ chức một hội nghị thượng đỉnh với các chủ tịch liên minh các công đoàn và chủ sử dụng lao động lớn của Đức. Không có chi tiết nào được công bố sau hội nghị, nhưng người ta cho rằng Scholz đã chuẩn bị cho xã hội dân sự Đức đón nhận ‘nhiều tin xấu hơn nữa’. Tuần trước, nhà sản xuất ô tô Volkswagen thông báo phải cắt giảm chi phí và tái tổ chức, có thể dẫn đến đóng cửa ba nhà máy lớn.
Mặc dù có nhiều lý do để điều chỉnh chính sách kinh tế của liên minh ba năm tuổi này, kết quả bầu cử gây sốc gần đây tại ba bang miền Đông Đức lại có ảnh hưởng quyết định hơn nhiều. Tại đó, đảng cực hữu AfD (giành khoảng một phần tư số phiếu) đã trở thành người chiến thắng vang dội, tiếp theo là đảng mới thành lập xung quanh Sahra Wagenknecht. Kết quả này đã gây chấn động các chính trị gia ở Berlin như một quả bom.
Trong các cuộc thăm dò dư luận, phe đối lập CDU/CSU đã dẫn đầu nhiều tháng liền với khoảng 30% ủng hộ, trong khi SPD, Đảng Xanh và FDP liên tục giảm uy tín trong nhiều tháng. Hiện tại các cuộc đàm phán liên minh đang được tiến hành tại ba bang miền Đông này, và có vẻ như các chính phủ khu vực gồm CDU, AfD và BSW sẽ được thành lập. SPD có thể còn giữ vai trò ở một bang.
Cuộc bầu cử định kỳ dự kiến diễn ra vào tháng 9 năm sau. Theo các cuộc khảo sát gần đây, một nửa số công dân Đức muốn tổ chức bầu cử sớm: đa số nhỏ cho rằng liên minh Đèn giao thông đã kết thúc. Có 54% ý kiến ủng hộ bầu cử mới trong khảo sát ARD-Deutschlandtrend.
Chỉ có 41% đồng tình rằng Chính phủ Ampel nên tiếp tục hoạt động đến ngày bầu cử định kỳ 28 tháng 9 năm 2025. Người ủng hộ SPD (77%) và Đảng Xanh (76%) vẫn tin rằng việc tiếp tục hợp tác điều hành cùng nhau là hợp lý.
Trong khảo sát, liên minh CDU-CSU đạt 34% - tăng 3% so với một tháng trước, SPD giữ nguyên ở mức 16%, AfD đạt 17%. Đảng Xanh giảm 2 điểm phần trăm xuống 11%. BSW mất 2 điểm phần trăm và hiện đạt 6% trên toàn quốc.
Đây là một tài liệu mà Lindner thách thức SPD và Đảng Xanh, có thể làm liên minh rơi sâu hơn vào khủng hoảng. Lãnh đạo FDP kêu gọi thay đổi hướng đi ngay lập tức và quyết liệt, nhưng không phải là cải cách giới hạn nợ (tài chính) hay thành lập các quỹ đặc biệt mới.
Với điều đó, Lindner trực tiếp can thiệp vào chính sách công nghiệp của Habeck: phương pháp của Habeck “truyền thống hướng tới các công ty lớn, thường là các tổ chức lợi ích mạnh nhất (như Intel hoặc Thyssen-Krupp), nhưng bỏ quên các doanh nghiệp vừa và nhỏ, các ngành nghề thủ công và đặc biệt là các doanh nghiệp mới và trẻ tuổi,” Lindner viết. Và cả trong lĩnh vực chính sách khí hậu “xanh” ông cũng kêu gọi chấm dứt con đường đặc biệt của Đức.