Hai nguyên thủ quốc gia phải tìm ra giải pháp cho việc các nông dân Ba Lan biểu tình đe dọa sẽ phong tỏa các cửa khẩu biên giới một lần nữa. Vấn đề này có thể khiến Ba Lan xung đột với các quy định thương mại và hải quan của Liên minh Châu Âu.
Một phát ngôn viên chính phủ ở Warsaw không tiết lộ chi tiết về địa điểm và thời gian cuộc gặp giữa Duda và Zelensky, vì lý do “an ninh”. Trong vài tuần qua, quan hệ giữa hai nước láng giềng đã trở nên căng thẳng nghiêm trọng liên quan đến vấn đề ngũ cốc, ngay giữa chiến dịch tranh cử khốc liệt của Ba Lan trước cuộc bầu cử quốc hội ngày 15 tháng 10.
Vào thứ Ba, Ukraine cảnh báo họ có thể yêu cầu trọng tài quốc tế can thiệp nếu có các hạn chế đối với xuất khẩu ngũ cốc của họ. Cuối tuần này là hạn chót của lệnh cấm tạm thời, trong khi năm nước EU láng giềng (gọi là “các quốc gia ở tuyến đầu”) cho rằng lệnh này nên được gia hạn.
Nhờ các hạn chế được áp đặt tạm thời từ tháng Năm, Ba Lan, Bulgaria, Hungary, Romania và Slovakia đã có thể cấm bán ngũ cốc Ukraine gồm lúa mì, ngô, cải dầu và hạt hướng dương trên thị trường trong nước, trong khi vẫn cho phép vận chuyển qua các nước khác.
Họ cho rằng các sản phẩm nông nghiệp Ukraine (rẻ và được EU hỗ trợ một phần) không nên được bày bán trên thị trường trong nước họ. Tuy nhiên, ngũ cốc được phép vận chuyển tiếp bằng đường bộ và đường sắt trong các container đã bị niêm phong.
Ủy viên Nông nghiệp Janusz Wojciechowski đồng tình với quan điểm này, nhưng các ủy viên EU khác không đồng ý. Hơn nữa, ủy viên Bộ Nông nghiệp xuất thân từ Ba Lan này cho rằng EU nên trợ cấp thêm chi phí vận chuyển ngũ cốc Ukraine tới cảng EU.
Vì vậy, vấn đề này không chỉ khiến Warsaw và Kyiv căng thẳng mà còn kéo theo mâu thuẫn giữa Warsaw và Brussels, cũng như giữa 27 ủy viên EU.
Vấn đề cũng được thảo luận kỹ lưỡng tại Nghị viện Châu Âu và trong cuộc họp hàng tuần của Ủy ban Châu Âu vào các ngày thứ Ba và thứ Tư. Các phái đoàn lớn từ năm nước kể trên cũng tham dự. Lệnh “cấm xuất khẩu” hiện tại sẽ hết hạn vào thứ Sáu. Việc gia hạn và hỗ trợ thêm cần có quyết định mới từ Ủy ban do Wojciechowski cùng các quan chức Ba Lan và Hungary cứng rắn đề xuất.
Theo tin đồn, Brussels có thể đồng ý gia hạn rất ngắn, không quá hai tháng, nhưng chắc chắn sẽ kéo dài qua sau cuộc bầu cử quốc hội Ba Lan.
Thực tế là ngành nông nghiệp của năm nước này bị thiệt hại do EU bãi bỏ hạn ngạch và thuế nhập khẩu đối với Ukraine không thuộc EU, là điểm gây tranh cãi lớn trong diễn đàn tranh luận tranh cử giữa những người ủng hộ và phản đối chính sách nông nghiệp của châu Âu tại Ba Lan.