Liên minh châu Âu sẽ cắt giảm mạnh mẽ viện trợ tài chính cho Thổ Nhĩ Kỳ. Điều này được thể hiện trong một bức thư của Josep Borrell, Đại diện cấp cao của EU phụ trách chính sách đối ngoại. Viện trợ tài chính cho việc tiếp nhận người tị nạn, hay còn gọi là thỏa thuận Thổ Nhĩ Kỳ, vẫn được giữ nguyên. Borrell đã nêu rõ xung đột khí đốt ở Địa Trung Hải và cuộc tấn công quân sự của Ankara tại Syria là những lý do chính.
Thổ Nhĩ Kỳ đã được xem là “ứng viên tương lai” gia nhập EU trong hàng chục năm, nhưng các cuộc đàm phán gia nhập hiện hoàn toàn bế tắc. Tất cả các quốc gia ứng viên đều nhận được viện trợ tài chính từ Brussels để chuẩn bị tổ chức nhà nước theo các quy định và tiêu chuẩn châu Âu. Kể từ khi đảng AK Hồi giáo và Tổng thống Erdogan lên nắm quyền, Thổ Nhĩ Kỳ ngày càng theo đuổi một chiến lược tập trung vào Trung Đông, và hướng tới một bản sắc dân tộc Thổ Nhĩ Kỳ riêng.
Trong những năm gần đây, Thổ Nhĩ Kỳ và EU ngày càng thường xuyên đối đầu trực diện. Sự ủng hộ của châu Âu dành cho người Kurd trong nhiều năm đã gây căng thẳng với Ankara, nơi sử dụng sức mạnh quân sự dữ dội chống lại các nhóm người Kurd, không chỉ ở phía đông nam Thổ Nhĩ Kỳ mà đôi khi còn ở phía bắc Iraq.
Gần đây, Thổ Nhĩ Kỳ trở thành đồng minh trong cuộc nội chiến Syria với các nhóm ủng hộ Assad, cùng với Nga, trong khi các quốc gia EU và NATO ủng hộ các đối thủ của Tổng thống Syria, bao gồm các chiến binh Kurd. Trong hỗn loạn tại Lybia, Thổ Nhĩ Kỳ cũng có nguy cơ hành động độc lập hoàn toàn.
Phần lớn vì thái độ chống châu Âu của Tổng thống Erdogan, nên trong Liên minh châu Âu ngày càng nhiều người kêu gọi cắt đứt hoàn toàn các cuộc đàm phán gia nhập đang đình trệ với Thổ Nhĩ Kỳ. Một số chính trị gia châu Âu và một số nước EU cho rằng điều này là quá nghiêm trọng, vì vậy các cuộc đàm phán phần nào đã bị đóng băng. Các khoản chi, vốn ban đầu dự kiến 3,5 tỷ euro trong giai đoạn 2014 đến 2020, đã trở nên gây tranh cãi.
Những người chống lại việc cắt đứt hoàn toàn quan hệ với Ankara lập luận rằng nếu vậy các khoản trợ cấp EU cho các dự án “tốt” có lợi cho người dân địa phương Thổ Nhĩ Kỳ cũng sẽ bị hủy bỏ. Do đó, Borrell đã quyết định không cắt hoàn toàn viện trợ mà giữ lại một phần.
EU đã quyết định giảm 75% khoản viện trợ giai đoạn tiền gia nhập. Năm nay, Thổ Nhĩ Kỳ chỉ nhận được 168 triệu euro từ chương trình IPA dành cho tiền gia nhập EU. Có 150 triệu euro được dành cho các dự án củng cố dân chủ và nhà nước pháp quyền, và 18 triệu euro dành cho chương trình phát triển nông thôn.
Theo các nguồn tin Đức và người Kurd, Borrell cho biết EU từ năm 2017 đã giảm tổng cộng 1,2 tỷ euro viện trợ. Ủy viên phụ trách chính sách đối ngoại đã biện minh cho các hình phạt mới này bằng việc Thổ Nhĩ Kỳ khoan thăm dò khí đốt trái phép ngoài khơi đảo Síp - thành viên EU, và chiến dịch quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ ở đông bắc Syria. Tuy nhiên, Borrell nhấn mạnh viện trợ EU vẫn còn ý nghĩa quan trọng trong việc thúc đẩy dân chủ và pháp quyền.