Ủy ban Châu Âu đang mở rộng cuộc điều tra sâu rộng mà họ đã bắt đầu trước đó về các thỏa thuận thuế tại Hà Lan với tập đoàn đồ nội thất IKEA. Số tiền liên quan chưa được tiết lộ. Trong một cuộc điều tra trước đó do Đảng Xanh tại Nghị viện Châu Âu thực hiện về việc tránh thuế của IKEA, con số gần một tỷ euro trong giai đoạn 2009 đến 2014 đã được đề cập.
Cuộc điều tra ban đầu bắt đầu từ năm 2017 và liên quan đến một cấu trúc về quyền sở hữu trí tuệ, theo đó một công ty con của IKEA có thể phải trả thuế ít hơn các công ty khác tại Hà Lan. Thỏa thuận giữa Hà Lan và IKEA này xuất phát từ thời điểm Hà Lan, thông qua Cơ quan Thuế Hà Lan, cung cấp cho các tập đoàn đa quốc gia một nơi đặt trụ sở có ưu đãi thuế. Nhờ các 'quyết định thuế' (tax rulings), các công ty này có thể giảm hàng triệu euro thuế tại quốc gia của họ, và chỉ phải nộp một phần nhỏ tại Hà Lan.
Do đó, các công ty lớn như IKEA và FIAT, cũng như nhóm nhạc Rolling Stones và ca sĩ Bono, về mặt pháp lý đã đặt trụ sở chính tại Hà Lan. Trong nhiều trường hợp, trụ sở này được đặt tại một văn phòng hành chính hoặc công ty hòm thư tại khu vực Zuidas ở Amsterdam, khiến Hà Lan bị nhiều người gán nhãn là một ‘thiên đường thuế’.
Hiện nay, Hà Lan đang cố gắng loại bỏ hình ảnh xấu này, nhưng vẫn tiếp tục bị chỉ trích trong các cuộc họp quốc tế. Điều này cũng diễn ra vào cuối tháng trước khi Hà Lan phản đối trong khuôn khổ EU cách các nước EU khác muốn huy động hàng trăm tỷ euro cho một quỹ phục hồi kinh tế lớn sau đại dịch Covid-19. Quỹ này sẽ cho phép các công ty được bồi thường một phần thiệt hại kinh tế.
Thủ tướng Hà Lan Rutte và Bộ trưởng Tài chính Hoekstra trong vài tuần qua đã nhận phê phán từ các lãnh đạo EU khác rằng những người Hà Lan tiết kiệm không muốn đóng góp vào việc phục hồi các nước EU yếu hơn, sau khi họ đã nhiều năm ‘chuyển hướng’ hàng trăm triệu euro tiền thuế từ các nước đó về kho bạc Hà Lan.
Trong số 27 nước EU, Pháp, Ba Lan và Đan Mạch đến nay đã đề xuất cấm các công ty đặt trụ sở tại các thiên đường thuế nhận hỗ trợ trong các kế hoạch cứu trợ Covid. Italy sẽ sớm gia nhập họ. Điều này nhằm tạo áp lực buộc các công ty này chấm dứt cấu trúc thuế của mình tại Hà Lan.
Các nhà nghiên cứu phát hiện rằng hơn 84% thu nhập mà Italy mất hàng năm do thiên đường thuế thực tế được chuyển đến các nước châu Âu khác, trong đó Luxembourg, Ireland và Hà Lan đứng đầu. Ủy ban Châu Âu đã xác nhận rằng từng quốc gia EU có thể ngăn chặn việc hỗ trợ Covid tại nước mình chảy vào tay các công ty (‘trụ sở hòm thư’) ở thiên đường thuế.
Bộ trưởng Tài chính Pháp, Bruno Le Maire, tuần trước cho biết các công ty đăng ký tại thiên đường thuế sẽ không được hưởng gói cứu trợ của Pháp. “Rõ ràng là nếu một công ty có trụ sở thuế chính hoặc các công ty con ở thiên đường thuế, tôi muốn nói rất mạnh mẽ rằng doanh nghiệp đó không thể nhận được sự hỗ trợ tài chính từ nhà nước,” Le Maire nói với đài France Info.