Ủy viên Nông nghiệp châu Âu Janusz Wojciechowski cùng với một nhóm chuyên gia châu Âu đã soạn thảo bản dự thảo đầu tiên cho một gói hành động nông nghiệp nhằm đối phó với những hậu quả có thể xảy ra từ cuộc chiến tranh tại Ukraine.
Cuộc họp chuyên gia ban đầu được triệu tập để tư vấn về giá thức ăn chăn nuôi và phân bón cao ngất trời, nhưng giờ đây được tập trung chủ yếu vào vấn đề an ninh lương thực.
Theo một thông báo từ Brussels, chưa có khuyến nghị nào được đưa ra và nhóm chuyên gia sẽ họp lại vào ngày 23 tháng 3, hai ngày sau cuộc họp thường kỳ của 27 bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn. Điều này tạo điều kiện cho ông Wojciechowski và Chủ tịch Pháp Julien Denormandie thử nghiệm sự đồng thuận từ các bộ trưởng về những quyết định có thể mang tính quyết liệt.
Nhóm chuyên gia gồm các chuyên gia quốc gia cũng như đại diện của nông dân và ngư dân, các nhà chế biến thực phẩm, thương nhân, nhà bán lẻ, người tiêu dùng, dịch vụ vận chuyển thực phẩm và nhiều ngành liên quan khác.
Ukraine là một nhà cung cấp quan trọng trên toàn cầu về lúa mì, ngô và dầu thực vật. Hiện chưa rõ có thể thu hoạch và xuất khẩu bao nhiêu sản lượng lúa mì mùa đông của nước này, hay bao nhiêu diện tích ngô và hoa hướng dương có thể được gieo trồng vào mùa xuân này.
Ông Wojciechowski cho biết Ukraine chiếm 19% lượng lúa mì của EU và 13% hạt dầu của khối. Việc mất đi nguồn nhập khẩu này theo ông sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến ngành chăn nuôi tại châu Âu.
Ủy viên Nông nghiệp EU Janusz Wojciechowski cho hay lượng thu hoạch ít ỏi của Ukraine sẽ được sử dụng chủ yếu để nuôi dưỡng người dân còn ở lại nước này, và không kỳ vọng xuất khẩu. Điều này sẽ ảnh hưởng nhiều nhất đến các quốc gia láng giềng như Estonia, Litva, Latvia và Ba Lan. Những nước này và các nước khác cần ngũ cốc và hạt dầu để làm bánh mì và thức ăn gia súc.
Một trong những đề xuất bị rò rỉ là triển khai can thiệp thị trường và lưu kho tư nhân trong ngành công nghiệp thịt lợn. Cũng không còn sự phản đối việc mở kho dự trữ khẩn cấp nông nghiệp trị giá khoảng 500 triệu euro để hỗ trợ bồi thường cho phân bón và thức ăn chăn nuôi đắt đỏ.
Việc có hay không áp dụng hỗ trợ bù đắp cho chi phí khí đốt cao dùng trong trồng trọt trong nhà kính sẽ phụ thuộc vào quyết định của các bộ trưởng. Trong những ngày qua, các đại sứ châu Âu đã được cập nhật về các biện pháp sắp được áp dụng tại Brussels.
Trước đó, ông Wojciechowski cũng cho biết Ủy ban châu Âu sẽ xem xét mục tiêu chính sách thực phẩm bền vững, bao gồm cả lộ trình từ nông trại đến bàn ăn. Hiện chưa rõ cuộc họp chuyên gia có đưa ra khuyến nghị về vấn đề này hay không. Tuy nhiên, trước đó rõ rằng Ủy viên Khí hậu Frans Timmermans không muốn nới lỏng Thỏa thuận Xanh, nhưng khuyến khích những điều chỉnh hoặc cải tiến.
“Cần có một sự chuyển đổi tư duy trong cách Brussels nhìn nhận về nông nghiệp, bắt đầu từ các mục tiêu được nêu trong chiến lược Farm to Fork,” tổ chức đại diện nông dân châu Âu Copa và Cogeca phát biểu vào Chủ nhật vừa qua.
Nông dân châu Âu kêu gọi Ủy ban châu Âu không để đất bỏ hoang trong mùa xuân này và tận dụng tất cả diện tích có thể để trồng ngũ cốc. Họ cũng không muốn có giới hạn trong việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trong nông nghiệp.
“Khi chính phủ Nga sử dụng an ninh lương thực như một vũ khí, chúng ta phải chống lại điều này bằng một chiếc khiên thực phẩm,” bà Christiane Lambert, Chủ tịch Copa và Cogeca, nói. Dữ liệu mới nhất của Ủy ban châu Âu cho thấy có khoảng 5 triệu hecta đất nông nghiệp bỏ hoang có thể được canh tác trong EU.
Tại Hoa Kỳ cũng có những tiếng nói đề xuất sử dụng lại 22 triệu hecta đất bỏ hoang, là một phần của các khu bảo tồn thiên nhiên, vào mục đích nông nghiệp. Tuy nhiên, Tổng thống Biden chưa đồng ý và nhiều nông dân địa phương cũng chưa vội vàng do nhiều diện tích đất này nằm ở các khu vực đang chịu hạn hán nghiêm trọng trong nhiều năm qua.