Ủy ban Châu Âu muốn trong những năm tới chi ít tiền hơn từ ngân sách thường xuyên của EU dành cho chính sách nông nghiệp chung so với những năm trước đây. Tuy nhiên, các Ủy viên EU sẽ cắt giảm ít hơn so với kế hoạch trước đây, theo dự toán ngân sách nhiều năm 2021 – 2027 được công bố vào thứ Tư vừa qua.
Họ cũng cắt giảm ít hơn so với đề xuất của các bộ trưởng và lãnh đạo chính phủ tại các hội nghị thượng đỉnh gần đây. Chủ tịch EU Michel đã muốn cắt giảm 14% trong thỏa hiệp của ông vào tháng Hai (mà sau đó đã bị bác bỏ). Giờ đây, Chủ tịch Ủy ban Ursula von der Leyen và Ủy viên Nông nghiệp Wojciechowski muốn giới hạn mức cắt giảm ở 9%. Tất nhiên, điều này phụ thuộc vào việc các bộ trưởng và lãnh đạo chính phủ có đồng ý với nguồn tài chính mới trong những tuần tới hay không.
Với đề xuất này, 27 Ủy viên EU quay lại kế hoạch đã công bố từ năm 2018 nhằm cắt giảm khoảng 30% quỹ cấu trúc và quỹ phát triển nông thôn trong ngân sách Nông nghiệp. Hiện tại, nguồn quỹ này có 90 tỷ euro.
Promotion
Ủy ban Châu Âu mới sẽ rất cần các quỹ này trong những năm tới để có thể chuyển đổi nền nông nghiệp (đặc biệt ở Đông và Trung Âu) theo chính sách Thỏa thuận Xanh (Green Deal). Một phần trợ cấp nông nghiệp thường xuyên có thể được “chuyển đổi” từ mức trợ cấp theo hecta sang “hỗ trợ thu nhập”, nhưng các chi tiết cụ thể vẫn chưa được công bố.
Dù bị cắt giảm gần 10%, Ủy ban Châu Âu vẫn có thể khởi động nhiều chính sách mới (Green Deal, từ trang trại đến bàn ăn, đa dạng sinh học và an toàn thực phẩm) nhờ được bổ sung khoảng 45 tỷ euro từ quỹ cứu trợ khẩn cấp do đại dịch. Điều này cũng cho thấy Ủy ban thừa nhận ngành nông nghiệp có thể nhận được hỗ trợ của EU từ quỹ kinh tế khổng lồ trị giá 750 tỷ euro do đại dịch.
Tuy nhiên, có những điều kiện liên quan đến khoản tiền này; đây không phải là séc trắng. Các quốc gia thành viên phải tự thiết kế kế hoạch phục hồi nhưng phải tuân thủ các ưu tiên mà EU đề ra, như vấn đề khí hậu.
Việc Ủy ban Châu Âu dành ít tiền hơn cho chính sách nông nghiệp chung trong những năm tới trái ngược với tham vọng bền vững mà Brussels đặt ra, theo nhận định của LTO Nederland sau khi nghiên cứu các kế hoạch và tài liệu của EU. Để thành công trong việc phát triển bền vững và bảo vệ an ninh lương thực, tổ chức nông nghiệp và làm vườn này cho rằng cần phải đầu tư thêm.
Tổ chức này gọi các kế hoạch là “tham vọng”, nhưng cũng cho rằng “tham vọng bền vững sâu rộng của châu Âu” mâu thuẫn với “ngân sách chính sách nông nghiệp chung ngày càng thu hẹp”. LTO cho hay rất khó giải thích khi Ủy ban Châu Âu đòi hỏi nhiều hơn nhưng lại cung cấp ít hơn về lâu dài.
Bộ Nông nghiệp Bỉ cũng nhìn nhận đề xuất này rất thận trọng. “Ngân sách dành cho nông nghiệp đã bị suy yếu. Dưới vẻ bề ngoài là các con số dương, vẫn có mức cắt giảm sâu 10%. An ninh lương thực và việc phát triển bền vững hơn nữa trong nông nghiệp đòi hỏi phải có đầu tư thêm,” theo Bộ Nông nghiệp Bỉ. Họ đã nghiên cứu kỹ đề xuất mới của Ủy ban nhưng không hài lòng với các khoản kinh phí dành cho nông nghiệp.
Tổ chức nông nghiệp Bỉ nhấn mạnh rằng cuộc khủng hoảng đại dịch đã chỉ rõ rằng an ninh và khả năng tiếp cận thực phẩm trong EU không phải là điều hiển nhiên. Đồng thời, họ nhận thấy tham vọng sinh thái trong ngành nông nghiệp và làm vườn tăng lên nhờ ra mắt các chiến lược đa dạng sinh học của EU và chiến lược “từ trang trại đến bàn ăn”.
Ngân sách nhiều năm mới cũng có ảnh hưởng tích cực lên quỹ phát triển nông thôn – trụ cột thứ hai của chính sách nông nghiệp chung – với việc tăng thêm 15 tỷ euro từ quỹ cứu trợ đại dịch khổng lồ. Phân bổ đề xuất cho trụ cột thứ hai hiện là 90 tỷ euro, trong khi các khoản thanh toán trực tiếp cho nông dân và các chi tiêu liên quan đến thị trường, cấu thành trụ cột thứ nhất của chính sách, sẽ tăng thêm 4 tỷ euro, tổng cộng 258 tỷ euro.