Τη Δευτέρα ξεκινά στη Ολλανδία η δίκη κατά Ρώσων και Ουκρανών κατηγορουμένων για την κατάρριψη του μαλαισιανού επιβατικού αεροπλάνου MH17. Από τώρα ήδη αποδεικνύεται μέσα από μια διεθνή σύγκριση ότι το δράμα δεν ήταν αποτρέψιμο. Επίσης από μια τέτοια σύγκριση γίνεται σαφές ότι η ευθύνη και το ζήτημα της ενοχής θα μπορούσαν να απαντηθούν πολύ νωρίτερα και πολύ πιο εύκολα.
Τα τελευταία εξήντα χρόνια έχουν συμβεί παγκοσμίως πάνω από είκοσι περιστατικά όπου επιβατικό αεροπλάνο έχει καταρριφθεί. Αυτά δεν μπορούν όλα να συγκριθούν με το MH17. Μερικές φορές ήταν μια προμελετημένη, σκόπιμη επίθεση κατά προέδρου, μεσολαβητή ή αρχηγού ΟΗΕ (1961 Dag Hammerskjöld, 1994 πρόεδροι Ρουάντα και Μπουρούντι). Σε δέκα περίπου άλλες περιπτώσεις ήταν μια στρατιωτική ενέργεια σε εμφύλιο πόλεμο ή ανοιχτή σύγκρουση. (δύο φορές στη Ροδεσία, δύο φορές στην Ανγκόλα, τρεις φορές στο Αφγανιστάν, τρεις φορές στην Αμπχαζία).
Έχει επίσης συμβεί να εκτελείται άσκηση αντιαεροπορικής άμυνας όπου κατά λάθος εκτοξεύονται πραγματικοί πύραυλοι. Αυτό συνέβη σχεδόν σίγουρα το 1962 με ένα ρωσικό αεροπλάνο Aeroflot πάνω από τη Σιβηρία. Έτσι, το 1980 πάνω από τη Μεσόγειο, ένα ιταλικό γραμμικό αεροπλάνο καταρρίφθηκε κατά τη διάρκεια άσκησης αμερικανικών, γαλλικών, ιταλικών και λιβυκών μαχητικών. Μόνο το 2013 οι Ιταλοί ανέφεραν ότι είχε χρησιμοποιηθεί πραγματικός πύραυλος.
Τα περιστατικά με το MH17 παρουσιάζουν πολλές ομοιότητες με τουλάχιστον δέκα περιπτώσεις όπου σε απειλητική κατάσταση κατά τη διάρκεια στρατιωτικής σύγκρουσης η τοπική αντιαεροπορική άμυνα προφανώς κάνει λάθος. Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν καταρρίφθηκε εχθρικό στρατιωτικό αεροπλάνο, αλλά εκτοξεύθηκαν πύραυλοι σε πολιτικό επιβατικό αεροπλάνο, με όλες τις δραματικές συνέπειες. Έτσι, το 1975 ένα ουγγρικό αεροπλάνο της Malev καταρρίφθηκε κατά την προσέγγιση στο αεροδρόμιο της Βηρυτού από μία από τις αντιμαχόμενες πλευρές στον λιβανικό εμφύλιο.
Την αρχή της χρονιάς, κοντά στην Τεχεράνη, καταρρίφθηκε ένα ουκρανικό επιβατικό αεροπλάνο που μόλις είχε απογειωθεί επειδή η ιρανική αντιαεροπορική άμυνα το θεώρησε στον ραντάρ τους ως ιρακινή επίθεση, λίγες ώρες μετά από επίθεση πυραύλων του Ιράκ σε Ιρανό στρατηγό. Στο πνεύμα της μάχης, η ιρανική άμυνα προφανώς έκανε λάθος εκτίμηση.
Ότι η ρωσική αεροπορία δεν διστάζει να πατήσει το κόκκινο κουμπί είχε ήδη γίνει σαφές το 1978 και το 1983 όταν ρωσικά μαχητικά κατέρριψαν σε μεγάλο ύψος νοτιοκορεατικά επιβατικά αεροπλάνα. Οι πιλότοι της Νότιας Κορέας δεν είχαν (σύμφωνα με τη Μόσχα) ανταποκριθεί σε εντολές αλλαγής πορείας.
Και στις δύο περιπτώσεις επρόκειτο για γραμμικά αεροπλάνα που πετούσαν από και προς τις ΗΠΑ διαμέσου του Αλάσκα, και σύμφωνα με τη Μόσχα είχαν εισέλθει στο ρωσικό εναέριο χώρο. Στη μία περίπτωση η Μόσχα επέμενε για δέκα χρόνια ότι το KL007 ήταν κατασκοπευτική πτήση. Επίσης αρνήθηκε να παραδώσει τις ανακτώμενες μαύρες κουτιά σε διεθνείς ερευνητές αεροπορίας. Και στα δύο περιστατικά τα αεροπλάνα κατέπεσαν ανατολικά της Μουρμάνσκ στον Ειρηνικό Ωκεανό.
Το 1988 το πλήρωμα της αμερικανικής φρεγάτας USS Vincennes στον Περσικό Κόλπο είδε στις ραντάρ εικόνες ένα ιρανικό επιβατικό αεροπλάνο που απογειωνόταν και το πέρασε για επικείμενο ιρανικό μαχητικό F14 εξοπλισμένο με αντιαεροπορικούς πυραύλους. Αρχικά οι ΗΠΑ επιρρίψανε αποκλειστικά την ευθύνη στους Ιρανούς.
Για μεγάλο διάστημα υπήρχαν διχογνωμίες στον αμερικανικό κυβερνητικό χώρο σχετικά με τον τρόπο διαχείρισης του θέματος. Το Πεντάγωνο επέμενε για χρόνια ότι η ιρανική αεροπορία επέτρεπε στα μαχητικά της να εκπέμπουν «πολιτικούς» κωδικούς στα transponders τους. Τελικά, οι ιρανικές αξιώσεις κατά των ΗΠΑ επιλύθηκαν το 1996 από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης, με αποζημίωση στους οικείους των Ιρανών και μια συγκεκαλυμμένη παραδοχή ενοχής.
Από τα ήδη συγκεντρωμένα στοιχεία των ερευνητών JIT και από σύγκριση με παρόμοιες καταστάσεις, στην περίπτωση του MH17 μπορεί να υποτεθεί ότι υπήρξε συνδυασμός περιστάσεων, με κάπως εξηγήσιμες αλλά παρ’ όλα αυτά δραματικές συνέπειες.
Ανατολικά της Ουκρανίας διεξαγόταν ένοπλη σύγκρουση. Μέσα σε λίγες ημέρες είχαν καταρριφθεί πολλά στρατιωτικά αεροσκάφη και ελικόπτερα. Η ουκρανική αντιαεροπορική άμυνα παρακολουθούσε ιδιαιτέρως την εναέρια κυκλοφορία που ερχόταν από τα ανατολικά, ενώ οι ανατολικοί αντάρτες προφανώς παρακολουθούσαν από τα ραντάρ τους την κυκλοφορία που ερχόταν από τα δυτικά.
Στο τεταμένο και θανατηφόρο μέτωπο του Ντονμπάς, ένας τεταμένος και κουρασμένος λοχίας ή δεκανέας προφανώς πέρασε το αμύθητου ύψους πτήσης μαλαισιανό MH17 για απειλητικό εχθρικό αεροπλάνο, δόθηκε συναγερμός, ένας διοικητής έδωσε άδεια ή έλαβε εντολή, και εκτοξεύτηκε πύραυλος. Όπως έχει συμβεί πολλές φορές….