Οι μεγάλοι παγκόσμιοι έμποροι πρώτων υλών σημείωσαν πέρυσι τεράστια κέρδη λόγω της αύξησης των τιμών των τροφίμων, της ακριβότερης ενέργειας και των διακοπών στις εξαγωγές. Η παγκόσμια διατροφική αλυσίδα δεν έχει διαταραχθεί μόνο από τον ρωσικό πόλεμο στην Ουκρανία, αλλά και από αποτυχίες συγκομιδής λόγω ξηρασίας σε άλλα μέρη του κόσμου.
Σύμφωνα με εμπειρογνώμονες των Ηνωμένων Εθνών και της διεθνούς ανθρωπιστικής οργάνωσης Oxfam, «το διατροφικό μας σύστημα είναι σπασμένο. Το σύστημα δεν βοηθά τους αδύναμους και συγκεντρώνει τη δύναμη και τα κέρδη σε λίγα χέρια», δήλωσαν στην βρετανική εφημερίδα The Guardian.
Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, η τιμή των τροφίμων έχει ήδη αυξηθεί φέτος κατά 20 τοις εκατό. «Το διατροφικό σύστημα κυριαρχείται από έναν μικρό αριθμό μεγάλων πολυεθνικών. Δεν προκαλεί εντύπωση ότι αυτές οι εταιρείες παράλληλα έχουν πραγματοποιήσει τεράστια κέρδη.»
Οι ετήσιοι ισολογισμοί των μεγάλων εμπόρων σιτηρών και άλλων πρώτων υλών τροφίμων έχουν αυξηθεί εν μέσω αυτών των κρίσεων. Οι μεγάλες εταιρείες έχουν στη φρασεολογία του κλάδου το παρατσούκλι ABCD, από τα αρχικά τους: Archer-Daniels-Midland, Bunge, Cargill και Louis Dreyfus. Μαζί ελέγχουν το 70-90 τοις εκατό του διεθνούς εμπορίου σιτηρών.
Η Archer-Daniels-Midland κατέγραψε ρεκόρ κερδών στο δεύτερο τρίμηνο του τρέχοντος έτους. Η Louis Dreyfus αναφέρει ότι τα κέρδη της το 2021 αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 80 τοις εκατό σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.
«Το γεγονός ότι οι γίγαντες του εμπορίου πρώτων υλών σημειώνουν ρεκόρ κερδών όταν απειλείται η κρίση πείνας είναι άδικο», δηλώνει ο ειδικός του ΟΗΕ Olivier De Schutter. «Χειρότερα, αυτές οι μεγάλες εταιρείες θα μπορούσαν να είχαν κάνει περισσότερα για να αποτρέψουν την κρίση.» Η διεθνής αγορά σιτηρών είναι ακόμη πιο συγκεντρωμένη και λιγότερο διαφανής από την αγορά ενέργειας, λέει ο De Schutter.
Υπάρχουν επίσης ανησυχίες για τη συγκέντρωση στο εμπόριο σπόρων και χημικών που χρησιμοποιούνται στη γεωργία. Τρεις μεγάλες πολυεθνικές, οι Bayer-Monsanto, Dupont-Dow και Chem-China Syngenta, αντιπροσωπεύουν περίπου το 60 τοις εκατό του εμπορίου.