Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι προκλήσεις για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της ΕΕ έχουν αλλάξει από τον προηγούμενο γύρο προϋπολογισμού το 2021. Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, οι εντάσεις στα ανατολικά σύνορα της Ευρώπης και μια μεταβαλλόμενη παγκόσμια οικονομική τάξη απαιτούν περισσότερες επενδύσεις στην ασφάλεια. Ταυτόχρονα, η ΕΕ πρέπει να γίνει οικονομικά πιο ανταγωνιστική σε απάντηση στις επικείμενες αμερικανικές και κινεζικές εμπορικές ενέργειες.
Ένα σημαντικό μέρος των υφιστάμενων διαρθρωτικών ταμείων, τα οποία σήμερα χρησιμοποιούνται κυρίως για την περιφερειακή ανάπτυξη σε λιγότερο ευημερούσες περιοχές, σύμφωνα με την πρόταση θα πρέπει στο εξής να μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για έργα που σχετίζονται με την άμυνα. Αυτό μπορεί να αφορά, για παράδειγμα, την κατασκευή υποδομών που μπορούν να αξιοποιηθούν και στρατιωτικά ή την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας.
Η Επιτροπή αναφέρει συνολικά ποσό άνω των 392 δισεκατομμυρίων ευρώ έως το 2027. Πόσο από αυτό θα πρέπει ακριβώς να διατεθεί για άμυνα και οικονομία δεν έχει οριστεί ακόμη. Τα κράτη-μέλη της ΕΕ πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να καθορίζουν οι ίδιοι τις προτεραιότητές τους, εφόσον συμβάλλουν στην «στρατηγική αυτονομία» της ΕΕ, σύμφωνα με την πρόταση.
Το σχέδιο είναι πολιτικά ευαίσθητο. Πολλά κράτη-μέλη, κυρίως στην Ανατολική και Νότια Ευρώπη, φοβούνται ότι οι αρχικοί στόχοι των διαρθρωτικών ταμείων, όπως η μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων, θα τεθούν υπό πίεση. Επίσης, ορισμένοι ευρωβουλευτές εκφράζουν απορίες για την ανακατεύθυνση πόρων που προορίζονται για κοινωνική και οικονομική συνοχή.
Οι υποστηρικτές επισημαίνουν ότι η στρατιωτική ανθεκτικότητα και η οικονομική ενδυνάμωση είναι προϋποθέσεις για βιώσιμη ανάπτυξη. Αν οι ευρωπαϊκές περιοχές είναι ασφαλέστερες και καλύτερα συνδεδεμένες, επωφελούνται και οι τοπικές οικονομίες, σύμφωνα με την Επιτροπή. Επιπλέον, τονίζεται ότι τα κράτη δεν υποχρεούνται να κάνουν αμυντικές δαπάνες, αλλά έχουν επιλογή. Έτσι, χώρες όπως η Ουγγαρία και η Σλοβακία ενδέχεται να επιλέξουν να εξαιρεθούν.
Εκτός από την πρόταση ανακατεύθυνσης των διαρθρωτικών ταμείων, η Επιτροπή παρουσίασε επίσης έναν ευρύτερο οδικό χάρτη για την ενίσχυση των ευρωπαϊκών αμυντικών ικανοτήτων. Σε αυτόν περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, εκκλήσεις για περισσότερες κοινές προμήθειες όπλων και ταχύτερη επιχειρησιακή ετοιμότητα ευρωπαϊκών δυνάμεων. Η έμφαση δίνεται στη συνεργασία και τον συντονισμό μεταξύ των κρατών-μελών.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε την Τετάρτη σε ξεχωριστή απόφαση στήριξη στα σχέδια για να καταστεί η Ευρώπη «ανθεκτική» σε εξωτερικές απειλές. Με ευρεία πλειοψηφία, το κοινοβούλιο ψήφισε υπέρ περισσότερων κοινών αμυντικών έργων και της αρχής ότι «όλα τα αναγκαία» πρέπει να μπορούν να γίνουν για να διασφαλιστεί η ασφάλεια της ΕΕ.